انتقاد نهادهای ناظر از نابسامانی های تخنیکی در روند انتخابات

نهادهای ناظر بر روند انتخابات، دبیرخانۀ کمیسیون مستقل انتخابات را مسوول نا بسامانی‌های فنی در روز انتخابات و پس از روز انتخابات میدانند.

این نهادها می‌گویند که دیبرخانۀ کمیسیون مستقل انتخابات اعضای رهبری این نهاد را در خلای اطلاعاتی قرار داده است و از همین رو اعضای کمیسیون ارقام چند دست و غیر واقعی را در بارۀ شمار آرای مرکزهای رأی‌دهی پخش کرده اند.

عبدالله احمدزی که در حدود شش سال رییس دبیرخانۀ کمیسیون مستقل انتخابات بود دبیرخانه این نهاد را مسوول طرح پالیسی‌ها برای تصویب و عملی ساختن پالیسی‌هایی میداند که اعضای رهبری کمیسیون تصویب می کنند، آقا احمدزی می‌گوید که اگر دبیرخانه کمیسیون اطلاعات اجرایی را با اعضای رهبری در میان نگذاشته باشد، خلاف تمامی اصول و قوانین عمل کرده است.

وی می افزاید که دیبرخانۀ این نهاد باید در پایان روز انتخابات نتایج تخمینی انتخابات را گرد آوری می کرد و به اعضای رهبری این نهاد میفرستاد.

آقای احمدزی گفت:«سطح اشتراک اگر تخمینی هم باشد بر اساس محلات باید از ساحه به کمیسیون مستقل انتخابات بیاید. دارالانشا مسوول توحید تمام گزارش‌ها را دارد و بعد انرا برای تصویب به کمیسیون میفرستند. کمیسیون مسوولیت آنرا دارد که گزارش توحیدی را به مردم شریک بسازد. ارقامی را کمیسیون انتخابات در مورد سطح اشتراک رأی دهنده‌گان با ملت شریک ساخت بیشتر کلی گویی بود ارقام به سطح ولایت بود ، آن هم از یک روز به روز دوم  در بعضی موارد به گونه سرسام آور تغییر کرد. دلیلی که گزارش باید محل وار باشد یک حساب دهی را ایجاب می کند.»

نهادهای ناظر بر روند انتخابات دیبرخانۀ کمیسیون انتخابات را به برخورد غیر حرفه‌یی با نهادهای ناظر و ناهماهنگی با اعضای رهبری متهم می سازند.

خلیل رووفی، عضو شبکه نهاد های ناظر بر انتخابات گفت:«در کار عملیاتی و تخنیکی مسوول درجه یک دارالانشا است چون کار لوژستیکی رساندن مواد انتخاباتی لست رای دهنده همه بر می گردد به دارالانشا و دارلانشا هم به رهبری کمیسیون پاسخ گو است و هم به مردم.»

این نهادهای ناظر کمیسیون سمتقل انتخابات را در اصلاح نشدن فهرست نام‌های رای دهنده‌گان و مشکلات در دستگاه‌های شناخت بایومتریک مسوول میدانند.

یوسف رشید، مسوول بنیاد آنتخابات آزاد و عادلانه گفت:«ما می خوایهم اینان به عنوان یک نهاد پاسخگویی خود را داشته باشند، اینکه طفره می روند و قضیه را به احمد و محمود می اندازند این نه شیوه کار است نه مردم میخواهند اینان باید پاسخگو باشند.»

اما کمیسیون مستقل انتخابات پاسخ روشنی در بارۀ این اتهام ها نمی‌گوید.

حبیب الرحمان ننگ، رییس دبیرخانه کمیسیون مستقل انتخابات گفت:« این اولین انتخابات است که در افغانستان در مراکز برگذار شده ولی ما باز هم متعهد استیم به خاطر تامین شفافیت.»

 در گذشته نیز نهادهای ناظر بر روند انتخابات پیش از این نیز اعضای رهبری و دبیر خانه کمیسیون مستقل انتخابات را به نا هماهنگی‌ها متهم ساخته بودند و هشدار داده بودند که این کار پیامد های ناگواری بر چگونه گی برگذاری انتخابات خواهد داشت.

نهادهای ناظر می افزایند که دبیرخانۀ کمیسیون انتخابات مسوولیت داشت تا نتایج آرای انتخابات را محل به محل گرد آوری کند و برای تصویب و پخش به اعضای کمیسیون بدهد، اما این کار را انجام نداده است.

شماری از ناظران انتخابات ریاست جمهوری، مشکلات فنی و نیز ناآشنایی بخشی از کارمندان کمیسیون مستقل انتخابات را با فناوری‌ها، بزرگ‌ترین چالش‌های فراراه این انتخابات می‌دانند.

به گفته این ناظران، در روز انتخابات ریاست جمهوری، در حالاتی، کسانی هم رأی داده‌اند که چگونه‌گی سلامت آرای آنان، زیر پرسش بوده‌ است و این آرا، باید از سوی کمیسیون مستقل انتخابات، شناخته شوند.

نابسامانی‌هایی که در دوره‌های پیشین انتخاباتی، هم‌چون یک رأی‌دهنده آن‌ها را گواه بود، او را واداشتند که این بار، یکی از ناظران انتخابات ریاست جمهوری باشد و به باور خودش، در برگذاری درست این انتخابات، نقشی داشته باشد.

کاری که هنوز هم هیجانش را در سیما و صدایش دارد.

سید حامد سعید - ناظر انتخابات ریاست جمهوری گفته است:«به شوق و علاقه، خودم درخواست این را کرده بود که باید به حیث ناظر باشم آن‌جا. چیزی که رفتم و دیدم، به واقعیت که حس خوشی را در وجودم ظاهر ساخت.»

سید جاوید هاشمی - ناظر انتخابات ریاست جمهوری:«کمیسیون انتخابات کسانی را در رأس می‌آورد و کسانی را در آن محل می‌آورد که آنان هیچ تجربه کافی ندارند. کسانی که تجربه کافی نداشته باشند، به مشکلات مواجه می‌شوند.»

این مرد جوان هم که از سال دوهزار و چهارده بدین‌سو، بر انتخابات‌های افغانستان ناظر بوده است، از مشکلاتی که در انتخابات روز شنبه گواه آن‌ها بود، قصه می‌کند.

عبدالوکیل بابکرخیل - ناظر انتخابات ریاست جمهوری گفت:«یک نفر از ولایت بغلان بود، استیکرش از همان‌جا بود، او در هنگامی که پروسه تقویتی ثبت نام بود، در آن زمان این نفر نام خود را به کابل انتقال نداده بود؛ اما (هنگام رأی‌دهی) اگرچه در فهرست نامش نبود، وی را در فهرست ثبت نام کردند و از طریق کود خود کارمندان کمیسیون او را داخل سیستم ساختند.»

شمار ناظران انتخابات ششم ماه میزان، در حدود یک صد و پنجاه هزار گفته شده است.

از این میان، نزدیک به هشتاد تن، ناظران جهانی بودند.