ارگ و سپیدار باید عجله کنند

نزدیک به دو ماه می‌شود که ارگ و سپیدار هر دو مراسم تحلیف برگزار کرده‌اند. این تقابل سیاسی آینده مذاکرات بین‌الافغانی را با ابهام روبه‌رو ساخته است. بخشی از انرژی‌ای که باید صرف مبارزه با کروناویروس و فقر ناشی از آن می‌شد تا اکنون در رأی‌زنی‌های سیاسی هدر رفته است. کشورها و سازمان‌های مختلف از وضعیت جاری در افغانستان دل‌سرد شده‌اند. به اعتبار نهادهای دموکراتیک، بیش از هر زمان دیگری لطمه وارد شده، اصلاحات در حکومت‌داری و تغییر و تبدیلی‌ها در سطوح کلان متوقف مانده و در نهایت افکار عمومی بیش از هر زمان دیگری نسبت به عملکرد سیاسیون کشور بی‌باور شده است.

نزدیک به یک‌ماه می‌شود که ارگ و سپیدار به تفاهم سیاسی نزدیک شده‌اند. سدهایی که پیش روی سپیدار بود، یکی – یکی برداشته شدند، عده‌ای راضی شدند و شماری نیز اردوی آقای عبدالله را ترک گفتند. واقعیت این است که ارگ و سپیدار در شرایط بحرانی فعلی چاره‌ای جز تفاهم نداشتند/ندارند.

در حال حاضر دو طرف روی چگونه‌گی تقسیم وزارت‌خانه‌ها، ادارات مستقل، کرسی‌های ولایت‌ها و سفارت‌خانه‌ها بحث دارند. بحث روی تقسیم قدرت باید هر چه زودتر نهایی شود. مصروف شدن نیروهای کارکشته به تقسیم منابع قدرت، خطرات کروناویروس و فقر را در کشور افزایش می‌دهد. از زمانی که حکومت مصروف رأی‌زنی در امور تقسیم قدرت با سپیدار شده، برنامه‌های آن برای مبارزه با کرونا کاهش یافته است. کشور، علاوه بر گرفتاری در دایره‌ی معضلات متعدد، با معضل کشنده‌ی کرونا مواجه است و بیرون شدن از این چالش به عزم ملی نیاز دارد.

گزارش‌ها نشان می‌دهد که ارگ و سپیدار در روزهای اخیر علاوه بر تقسیم اداره‌های دیگر، روی تقسیم وزارت‌خانه‌های امور خارجه، مالیه و اداره لوی‌سارنوالی در حال چانه‌زدن‌اند. این اطلاعات نشان می‌دهد که بخش کلانی از توافق تلحویحاً صورت گرفته است. ارگ و سپیدار باید برای حل سایر موارد باقی مانده عجله به خرج بدهند. جنگ در کشور در روزهای اخیر افزایش یافته است. طالبان برای رسیدن به اهداف‌شان، منافع خودشان را در میدان‌های جنگ جست‌وجو می‌کنند. سربازان زیادی همه روزه جان‌های‌شان را از دست می‌دهند. طالبان کاهش خشونت‌ها را به عملی شدن تعهدات ایالات متحده مشروط ساخته‌اند. به نظر می‌رسد بدون رسیدن به یک توافق سیاسی، رسیدن به صلح بسیار دشوار است. ایالات متحده و اتحادیه اروپا این موضوع را به خوبی درک کرده‌اند. به همین دلیل است که امریکایی‌ها و اروپایی‌ها نیز از ارگ و سپیدار می‌خواهند که هر چه زودتر به توافق برسند.

علاوه بر این، امریکایی‌ها و اروپایی‌ها بیش از هر زمانی، گرفتار تاثیرات منفی ناشی از کروناویروس شده‌اند. امریکا تلاش دارد تا هرچه زودتر سربازانش را از افغانستان بیرون بکشد. هدف امریکا این است که از مصارف هنگفتی که در افغانستان دارد صرفه‌جویی کند، امریکا می‌خواهد که با کاهش مصارفش در افغانستان بخشی از فشار اقتصادی‌ای که در پی شیوع این بیماری در امریکا ایجاد شده را کاهش دهد. عجله امریکا برای خروج نیروهایش از افغانستان هر چقدر خبر ناخوش‌آیندی برای بخشی از جامعه‌ی سیاسی کشور است به همان پیمانه خبر خوبی برای رسیدن به یک توافق سیاسی تمام‌افغانی و پایان درگیری‌ها در کشور است.

شورای عالی مصالحه که قرار است بر اساس توافق سیاسی میان ارگ و سپیدار ایجاد شود، می‌تواند روند صلح را به سمت گفت‌وگوهای بین‌الافغانی بکشاند و به آن سرعت بدهد. اگر ارگ و سپیدار در هفته‌های پیش رو، هم‌چنان درگیر مسایل قدرت باقی بمانند، خطر طولانی شدن فرایند رسیدن به صلح، به تهدید بزرگی بدل می‌شود. اگر روند صلح بیش از این به طول بینجامد، ممکن است تلاش‌های چند سال اخیر را با ناکامی روبه‌رو سازد.

غنی و عبدالله چاره‌ای جز انعطاف‌پذیری ندارند. دو طرف باید با درک شرایط حساس فعلی، در امضای توافق‌نامه‌ی سیاسی عجله کنند. عبدالله و غنی باید انرژی خودشان را روی مبارزه با کروناویروس و رسیدن به صلح مصرف کنند.