کارشناسان شش جدی را یک روز سیاه و تاریک در تاریخ افغانستان می دانند

کارشناسان،شش جدی رایک روز سیاه و تاریک در تاریخ افغانستان می دانند ومیگویند که اگرخارجی ها افغانستان رافراموش کنند و یا نه، تا زمانى که خود افغانها به توافق نرسند جنگ ادامه خواهد داشت. قشون 120 هزارى شوروى وقت ، مجهز با تانک ، جنگنده ها و تجهیزات جنگى مدرن در ششم جدى سال1358 ، بر افغانستان تجاوز نمودند و ببرک کارمل را به اریکه قدرت نشاندند. این تجاوز آشکار که قیام هاى مسلحانه در هرکنج و کنار کشور رادر قبال داشت ، تا ده سال دوام کرد و بعد از شکست فاحش ، قشون سرخ افغانستان را در 26 دلو سال 1366 ترک کردند. در دورۀ اشغال ده ساله، افغانستان به ویرانه مبدل شد. بیش ازیک میلیون افغان کشته ، ده ها هزار تن معلول و میلیونها تن مجبور به مهاجرت به کشور هاى همسایه و سایر ممالک شدند. مقاومت ملت قهرمان افغانستان ، خسارات سنگین مالى و جانى را بر متجاوزین نیز وارد نمود. طبق آمار نشر شده در این دوره، بیش از 14450 سرباز شوروى کشته ، 49980 زخمى و 330 تن لادرک گردیدند. جنرال بوریس گروموف، آخرین افسر ارتش شوروى بود که از پل آمو عبور کرد و به عقب ننگریست. فردا مصادف با 32 مین سالروز تجاوز قشون سرخ اتحاد شوروى سابق بر افغانستان است ، اما تقبح ازاین روز با گذشت زمان و ادامۀ جنگ، کمرنگ شده است. شمارى از تحلیلگران میگویند که افغانستان هنوز هم دامنگیر جنگ بوده ، افغانها در مورد آیندۀ خود هراس دارند که سرنوشت شان ؛ بعد ازسال 2014 میلادى چه خواهد شد؟ اما یگانه راه حل این است که افغانها سرنوشت خود را خود رقم بزنند. وحید مژده کارشناس مسایل سیاسی گفت که مشکل افغانستان، تنها از طریق افغانها حل شدنی است و تازمانی افغانها در بین خود به توافق نرسند؛ هیچ نیرو نمیتواند مشکل این کشور را حل کنند. وی اضافه کرد: "نه روس توانست با هزاران عسکر خود در افغانستان امنیت بیاورد و مردم را به پیروی از دولت وا دارد و نه هم امریکا با ده ها هزار عسکر توانست در طول ده سال امنیت را تامین کند، امنیت در افغانستان، بسته به توافق بین افغانها است." موصوف می گوید که هنوز هم جناح هایی هستند که همدیگر را نمی پذیرند و مخالفین مسلح دولت نیز راه مشخص را برای صلح مطرح نکرده اند و همواره عکس العمل گنگ در موضوع صلح با دولت دارند. مژده گفت: ((اگر خارجی ها افغانستان را فراموش کنند و یا نه ،تا زمانى که ما بین خود به توافق نرسیم جنگ ادامه خواهد داشت.)) او ششم جدی را سر آغاز تمام مصیبت ها در افغانستان خوانده، علاوه میکند که در آن روز افغانستان مورد تجاوز مستقیم قرار گرفت وبیطرفى خود را از دست داد و این تجاوز بعد ها زمینه را برای کشور هاى دیگر مساعد ساخت تا در امور داخلى افغانستان مداخله کنند. در جریان حضور ده ساله نیروهای بین المللی در افغانستان در نتیجه عملیات شبانه و جنگ با مخالفان مسلح دولت بیشترین تلفات و صدمه بر مردم ملکی وارد شده است. سازمان ملل متحد در گزارش ماه میزان سال جارى با ابراز نگرانى از تلفات مُلکى گفته بود که در سه ماه گذشتۀ آن، 971 تن از مردم ملکى در افغانستان به قتل رسیده اند، که سه چهارم (77درصد) آن توسط طالبان مسلح و12 درصد آن توسط نیروهاى ناتو، به رهبرى امریکا بوده است. حال سوال اینجاست که بعد از سال 2014 (خروج نیروهای بین المللی از افغانستان) حالت افغانها و بخصوص مردم ملکی چه خواهد شد؟ آیا مثل اشغال قشون سرخ با وجود متقبل شدن تلفات و خسارات شدید به فراموشی سپرده خواهد شد؟ شهنواز تنی کارشناس مسایل نظامی و وزیر دفاع زمان حکومت داکتر نجیب الله میگوید که امریکا بعد از 2014 نیروهای افغان را با مخالفین در مقابل هم قرار خواهد داد و حضور خود شان در جنگهای روبرو با مخالفین کمرنگ خواهد شد، اما مراکز اصلی شان باقی خواهد ماند. تنى افزود: (( قسمی که غربی ها از دوستان مجاهد خود، بعد از خارج شدن روسها از افغانستان حمایت نکردند و کشور درگیر جنگهای داخلی شد، از نیروهای فعلی افغان هم حمایت کامل نظامی نمی کنند زیرا به آنها اعتماد ندارند.)) وى آمدن نیرو های ناتو را ادامه پلان قبل از تجاوز قشون سرخ به افغانستان خوانده، میگوید: " امریکا و متحدانش با وجودى که اعلان کرده اند که بعد از سال 2014 حضور نظامی خود را در افغانستان به پایان می رسانند؛ اما خلاف این عمل خواهند کرد و نیروهای شان در کشور باقی خواهد ماند." اما جامعۀ جهانى میگویند که آنها بعد از خروج نیروهاى شان در سال 2014، افغانستان را تنها نگذاشته ، بلکه این کشور را از حیث اقتصادى، باز سازى و تحکیم حکومتدارى کمک و تقویت خواهند نمود. یکى از این تعهدات در کنفرانس دوم بُن در ماه قوس امسال بود که جامعۀ جهانى توافق نمود که افغانستان را بعد از سال 2014 براى ده سال دیگر نیز، کمک مى نماید. برخى دیگر به این باور اند که در وقت اشغال افغانستان توسط شوروى سابق ، افغانها وحدت ملى داشتند، اما حالا این وضعیت تغییر کرده است. جاوید کوهستانی کارشناس دیگر مسایل سیاسی می گوید: "تفاوت در حالت مردم در زمان اشغال کشور توسط قشون سرخ و حالت فعلی این است که در آن زمان کشور ما از امکانات بلند بشری و مردمی برخوردار بود، وحدت ملی در بین مردم تامین بود، با وجود پائین بودن سطح زندگی روحیه آزادی خواهی بین مردم وجود داشت... اما حالی زندگی مادی جای معنویت را گرفته و معنویت از افکار بسیاری افغانها رخت بر بسته است." موصوف اضافه کرد که اشغال، اشغال است چه در ریفورم کمک هاى بشردوستانه و چه در تقاضای یک دولت رسمی و یا غیر رسمی باشد. او گفت که ازنهایت مجبور است که یک دولت از کشور های دیگر تقاضای کمک نظامی می کند، اگر یک کشور در حد توانایی های خود باشد و متکی به مردم، میتواند از حاکمیت و استقلال خود دفاع بکند و هر کشورى که این کار را کرده نمیتواند؛ یک کشوراشغال شده است. کوهستانى میگوید که کودتای هفت ثور توسط تره کی علیه دولت سردار محمد داوود و نا رضایتی و اغتشاش مردم علیه حزب دیموکراتیک خلق که بر اوضاع آن زمان کشور حاکم بود؛ سبب شد تا این رژیم به اساس توافقاتى که قبلاً با شوروی سابق داشت، تقاضای اعزام عساکر شوروی را به افغانستان نماید. وی شش جدی را یک روز سیاه و تاریک در تاریخ افغانستان می داند و می گوید که در نتیجه جهاد و مبارزه مردم؛ روسها مجبور به عقب نشینی از افغانستان شدند. به عقیده موصوف، تداوم بحران حضور نیروهای شوروی در افغانستان زمینه مداخلات درازمدت را برای پاکستان در امور کشور مساعد ساخت تا زمینه را برای آمدن نیروهای خارجی دیگر (نیرو های ناتو) مساعد بسازد. با وجودى که تعدادى از کارشناسان مدعی هستند که اشغال افغانستان توسط قشون سرخ متکی به دعوت حزب خلق بود، اما تعداد دیگر با رد این ادعا می گویند که روسها بخاطر تامین منافع شخصی خود آمده بودند. شهنواز تنی در این مورد میگوید که افغانستان از یکطرف بخاطر موقعیت ستراتیژیک آن برای روسها مهم بود و از طرف دیگر؛ بعد از کودتای هفت ثور1357 در کشور مداخلات خارجی بخصوص مداخلات امریکایی ها اوج گرفته بود به همین علت؛ روسیه بر افغانستان تجاوز کرد تا مانع نفوذ امریکایی ها شود. وی ضمن نادرست خواندن تجاوز قشون سرخ به افغانستان گفت که روسها از به قدرت رسیدن حفیظ الله امین در کشور هراس داشتند و پروگرامهای امریکا بخاطر نفوذ در افغانستان هم برای شان قابل تحمل نبود و خواستند از راه نظامی مانع آن شوند.