برخی مردان از اسراف زنان در خرید لباسهای فیشنی شکایت دارند

یک تن از شهریان کابل مى گوید: "از همچشمى هاى خانم خود به تنگ آمدم. درهرشش ماه، پرده و پوش دوشک خانه را تبدیل مى کنه و میگه که دختر خاله و زن ایورم، همه چیز خوده نو کده؛ ما چرا نکنیم؟" این مرد 38 ساله که خالد احمد نام دارد گفت: همچو رقابت هاى ناسالم که اقتصاد فامیل را ضربه مى زند، در سال هاى اخیر بین زنان در شهر کابل بیشتر شده وخانم وى نیز تحت تاثیر این رقابت ها رفته است. خالد احمد، گفت که خانم وى، براى هرمحفل خوشى حداقل دو جوره لباس نو خریدراى مى کند و تاکید دارد که برعلاوۀ خودش، اولادها نیز براى هر محفل خوشى، لباس نو داشته باشند. وى که دربازار قلعۀ زمان خان شهر کابل دکان کلچه پزى دارد گفت: مشکل است که با عاید ماهوار15 هزار افغانى دکان، در کنار مصارف روزمرۀ فامیل 8 نفره اش، همچو خواسته هاى خانمش را نیز برآورده کند. حمیدالله 50ساله باشنده حصه سوم خیرخانۀ شهر کابل که فعلاً دردفتر همکارى هاى ایتالیا در کابل به صفت نگهبان کار مى کند نیز شکایت دارد که دو دختر جوان وى، بدون درنظر داشت اقتصاد فامیل، در خریدارى لباس و وسایل منزل، از اسراف کار مى گیرند. موصوف که 250 دالر معاش دارد، گفت: "درعید دخترهایم، یک ماهه معاش مره پرده خریدارى کدن؛ مى گفتند که مود پرده تغییر کده. پوره کردن اى قسم مصارف بیجا، براى یک گارد (محافظ) بسیار مشکل است." وى خاطرنشان ساخت که همیشه براى دختران خود توصیه مى کند تا از مصارف بیجا جلوگیرى کنند؛ اما تاکنون نتیجۀ مثبت نداشته است. همچو رقابت ها بین مردها به ندرت دیده مى شود؛ اما تمام خانم ها نیز طرفدار همچو برترى خواهى نمى باشند. نسیمه 45 ساله که پنج سال قبل شوهرش فوت کرده و براى پیدا کردن نفقۀ سه اولاد خود در باغ زنانۀ کابل در بدل ماهانه 180 دالر معاش دکاندارى مى کند، گفت: "خودم خو هیچ وقت کتى کسى همچشمى نداشتیم، چیزى که داشتیم قناعت کدیم وهیچ وقتى نخواستیم که از دیگه زنان و خویشاوندان خود تقلید کنم." اما این خانم افزود که پسر 14 ساله و دختران 16 و 18 سالۀ او، با پسران و دختران ماماى خود همچشمى دارند و تلاش مى کنند که هر کدام، لباس بهتر از دیگرى داشته باشد. نسیمه افزود: "اولادهاى برادرم هرکدام شان، هر هفته یک جوره لباس قیمتى با مود روز میخرن و به خانۀ ما مى آیند و اولادهاى مه هم کوشش مى کنن که از آنها پس نمانن." این خانم با بیان اینکه اولادهاى خود را نصحیت مى کند تا به عوض همچشمى در لباس، در درس و تعلیم رقابت سالم داشته باشند، گفت: "اما باز هم مادر استم، اولادهاى خوده جگرخون دیده نمى تانم و تا اندازۀ توان خود، برى شان لباس میخرم تا کم نبیاین." شمارى از زنان براى اینکه در محافل؛ لباس نو، قیمتى و خوبتر از دیگران داشته باشند، پول را قرض مى گیرند. خانم 28 ساله باشندۀ حصه اول خیرخانه که در بازار لباسفروشى (مشعل) در شهر کابل مصروف خریدارى بود، گفت: به خاطرى که در مراسم عروسى دخترخالۀ خود لباس نو داشته باشم، 10هزارافغانى را از خواهرخود قرض گرفته ام. وى که یک پیراهن را به 5000 افغانى خریدراى نموده بود و براى اولادهاى خود نیز لباس خریدارى مى کرد، افزود که وى و اولادهایش، لباس هاى زیاد دارد؛ اما به دلیلى که دوستان وى این لباس ها را دیده است، لباس نو خریدراى مى کند. این خانم که نخواست نامش در گزارش ذکر شود، گفت: "عروسى دخترخاله ام است، همه خویش و قوم، لباس نو و قیمتى مى پوشن، ما هم باید برابرشان خوده جورکنیم؛ اگرنه باز بریم طعنه میتن." وى که خانم خانه است و شوهرش دکاندارى مى کند، در مورد اداى پولى که قرض گرفته است، با خنده گفت: "باز شوهرم برم میته و قرض خوده ادا مى کنم." موصوف در مورد اینکه خریدارى لباس بدون ضرورت براى هرمحفل خوشى، اسراف است و اسراف حرام مى باشد، گفت: "خدا (ج) مهربان است، مى بخشه، چهار روز عمر است تیر میشه چرا کاکه کاکه، کالا نپوشیم و فرش و ظرف خوب نداشته باشیم؟ زندگى برى همى است." این درحالى است که علماى دین و کارشناسان امور اقتصادى، همچو رقابت ها را غیراسلامى و به زیان اقتصاد خانواده و کشور مى دانند. مولوى شمس الرحمان فروتن یکی از علماى دین گفت که اسراف در دین مبین اسلام، جواز ندارد. به گفتۀ وى، نه تنها اینکه بدون ضرورت، خریدارى لباس براى محافل اسراف است، بلکه تدویر محافل مجلل عروسى و غیره که با مصارف گزاف در هوتل ها رواج یافته است نیز اسراف مى باشد، که باید جلو آن گرفته شود. همچنان این عالم دین گفت که خریدارى بدون ضرورت، پرده و سایر وسایل خانه نیز اسراف مى باشد و همچو مصارف در کنار متضرر ساختن اقتصاد خانواده، به اقتصاد کشور نیز صدمه وارد مى کند. فروتن علاوه کرد: "به جاى اینکه پول خود را از این طریق مصرف مى نمایند، باید براى فقرا کمک کنند و یا درساختن سرک، مسجد، مدرسه و یا کلینیک به مصرف برسانند که صدقه جاریۀ مى شود." به باور موصوف، عدم معلومات کافى مردم از دین مبارک اسلام، سبب شده است که مردم دست به چنین مصارف بیجا بزنند. وى گفت که حکومت، علماى دین و رسانه ها، باید تلاش کنند تا آگاهى مردم در مورد دین بیشتر گردد و جلو چنین اعمال ناشایسته گرفته شود. عبدالباقى بڼوال استاد پوهنځى اقتصاد پوهنتون کابل نیز گفت: رقابت هاى ناسالمى که سبب مصارف بیجا مى شود، اقتصاد خانواده و مملکت را متضرر مى سازد. به گفتۀ وى، افغانستان یک کشور مصرفى است و همچو مصارف سبب مى گردد که واردات کشور زیاد شده، اسعار بیشتر از کشور خارج گردد و در نتیجه، ثبات پول افغانى نیز متضرر شود. قرار اظهارات منبع، استفاده از لباس و وسایل نو و قیمتى از سوى کسانى که توانایى اقتصادى دارند، اثرات منفى بر افرادى داشته مى تواند که توانایى اقتصادى ندارند. قرار اظهارات منبع، ممکن است بعضى افرادى که توانایى اقتصادى ندارند و تحت تاثیر رقابت هاى منفى قرار مى گیرند، براى به دست آوردن پول و رسیدن به خواهشات خود، مرتکب جرایمى چون دزدى و غیره شوند. بڼوال و فروتن؛ هردو از دولت تقاضا نمودند که براى جلوگیرى از مصارف بیجا در عروسى ها، هر چه زودتر مسودۀ قانون جلوگیرى از مصارف گزاف عروسى ها را نهایى سازد. فرید نجیبى سخنگوى وزارت عدلیه گفت که مسودۀ "قانون تنظیم عروسى ها و جنبه هاى منفى آن" به کمیتۀ قانونگزارى شوراى وزیران فرستاده شده است. قراراظهارات منبع، در این مسوده حد اکثر مهمانان محفل عروسى، 400 تن و مینوى غذایى، سه نوع در نظر گرفته شده و در قسمت مصارف لباس و طلاى عروس نیز محدودیت هایی وضع شده است. قرار است که این مسوده، بعد از تصویب شوراى وزیران و ولسى جرگه، از سوى رییس جمهور توشیح و سپس عملى گردد. این مسوده، درحالى ترتیب داده شده است که در بعضى مراسم عروسى در کشور، حتى هزاران مهمان با انواع غذاها پذیرایى مى شوند و صدها هزار افغانى، مصرف لباس و طلاى عروس مى شود.