تداوم ناامنی در «دره مرگ»؛ عملیات پاکسازی جلریز به کجا رسید؟

ناامن بودن مسیرهای منتهی به ولایت‌های مرکزی از طریق کابل، یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های این مناطق است که تأمین امنیت این راه‌ها بارها به ‌عنوان یک خواست از جانب مردم مطرح شده، اما این خواست‌ها تاکنون نه ‌تنها برآورده نشده، بلکه وضعیت روزبه‌روز بدتر شده است.

شماری از نماینده‌گان مردم در شورای ولایتی میدان‌وردک می‌گویند که عملیات نیروهای امنیتی برای پاکسازی و بازگشایی شاهراه نمبر2 در ولسوالی جلریز ولایت میدان‌وردک، نتیجه‌ مثبتی در پی نداشته و «ناکام» شده است. حاجی احمد جعفری، عضو شورای ولایتی میدان‌وردک، به روزنامه 8صبح گفت که دولت در قسمت تصفیه‌ دره جلریز از وجود طالبان و بازگشایی این مسیر، کوچک‌ترین دست‌آوردی نداشته است.

او افزود که نیروهای امنیتی دو بار برای پاکسازی جلریز اقدام کردند، اما هر بار به ناکامی انجامید. به گفته‌ این عضو شورای ولایتی میدان‌وردک، طالبان مانند گذشته در ساحه حاکمیت دارند و به باج‌گیری و آزار و اذیت مردم ادامه می‌دهند. با این وجود، به گفته‌ آقای جعفری، نیروهای امنیتی عملیات پاکسازی جلریز را متوقف و ساحه را ترک کرده‌اند. جعفری تصریح کرد که در ولسوالی‌های حصه اول و حصه دوم بهسود هیچ‌گونه تهدید امنیتی وجود ندارد؛ اما این‌که جابه‌جایی نیروهای امنیتی در این ولسوالی‌ها به چه هدف صورت گرفته است، باید دولت پاسخ دهد.

خوانی سلطانی، عضو دیگر شورای ولایتی میدان‌وردک، نیز می‌گوید که نیروهای امنیتی در مدت یک‌ونیم ماه حضور خود در ولسوالی‌های دوگانه بهسود، دست‌آوردی نداشته‌اند. به باور آقای سلطانی، نیروهای امنیتی به‌ جای این‌که امنیت مناطق ناامن از جمله جلریز را تأمین کنند، در بخش‌هایی از ولسوالی‌های دوگانه بهسود که هیچ مشکل امنیتی در آن دیده نمی‌شود، مستقر شده‌اند.

هرچند تلاش شد که دیدگاه مسوولان وزارت دفاع ملی نیز درج شود، اما مسوولان در این نهاد با وجود تماس‌های پی‌هم، موقف‌گیری نکردند.

عبدالرحمان طارق، والی میدان‌وردک، اما در گفت‌وگو با روزنامه 8صبح پذیرفت که مشکلات در شاهراه نمبر2 و ولسوالی جلریز هم‌چنان موجود است و آن‌طور که مردم توقع داشتند، مشکل رفع نشده است. والی میدان‌وردک گفت که عملیات پاکسازی جلریز از وجود طالبان، چندین روز دوام کرد و در حال حاضر نیروهای امنیتی ساحه را ترک کرده و به مراکز خود برگشته‌اند. به گفته‌ آقای طارق، مسیر تنها به روی رفت‌وآمد افراد عادی باز است.

نیروهای امنیتی در بهسود چه مأموریت داشتند؟

یک‌ونیم ماه پیش، بیش‌ از یک‌هزار سرباز مربوط به نیروهای ویژه پولیس و ارتش و ده‌ها هاموی ضد گلوله مجهز با سلاح‌های سبک و سنگین، از ولایت‌های مختلف نخست به بامیان و از آن‌جا وارد ولسوالی‌های دوگانه بهسود ولایت میدان‌وردک شدند. وزارت دفاع ملی آن زمان گفته بود که این نیروها به منظور بازداشت عبدالغنی علی‌پور، از فرماندهان خیزش مردمی، به بهسود اعزام شده‌اند. این نیروی سنگین نظامی، سه روز پس از سقوط یک چرخ‌بال نوع می-17 لوای 777 نیروهای هوایی کشور در بهسود میدان‌وردک، به آن ولسوالی اعزام شد. وزارت دفاع آن زمان اعلام کرده بود که بررسی‌ها و مدارک به ‌دست آمده نشان می‌دهد که این چرخ‌بال توسط افراد وابسته به علی‌پور ساقط شده است. علی‌پور در نخست مسوولیت سقوط چرخ‌بال را پذیرفته بود، اما بعدتر گفت که این کار افراد وابسته به او نبوده است. مسوولان وزارت دفاع گفته بودند که به هر قیمت انتقام خون جان‌باخته‌گان سقوط این چرخ‌بال نظامی را از عاملان آن می‌گیرند. نیروهای امنیتی هرچند تاکنون ولسوالی‌های دوگانه بهسود را ترک نکرده‌اند، اما موفق به بازداشت علی‌پور نیز نشده‌اند.

اعزام نیروی سنگین نظامی به ولسوالی بهسود، واکنش‌های گسترده‌ شهروندان و شماری از سیاسیون را نیز به دنبال داشت. برخی سیاسیون و همین‌طور شهروندان کشور انتقاد کردند که حکومت به جای فرستادن نیرو به بخش‌های ناامن کشور، از نیروهای دفاعی و امنیتی استفاده «ابزاری» و «سیاسی» می‌کند.

با گذشت بیش از یک هفته از جابه‌جایی نیروها در بهسود، فرماندهان این نیروها اعلام کردند که راه‌اندازی عملیات برای پاکسازی دره جلریز از وجود طالبان نیز، در دستور کار آنان است. بخشی از این نیروها به تاریخ دهم حمل سال جاری، برای راه‌اندازی عملیات وارد دره جلریز شدند؛ اما حضور گسترده‌ جنگ‌جویان طالب در آن منطقه سبب شد که نیروهای دولتی افزون بر متحمل شدن تلفات، هفته‌ها در محاصره بمانند. اکنون شماری از اعضای شورای ولایتی میدان‌وردک می‌گویند که نیروهای امنیتی بدون کوچک‌ترین دست‌آوردی عملیات را متوقف کرده و از راه دره غوربند به مراکز خود برگشته‌اند.

ناامن بودن مسیرهای منتهی به ولایت‌های مرکزی از طریق کابل، یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های این مناطق است که تأمین امنیت این راه‌ها بارها به ‌عنوان یک خواست از جانب مردم مطرح شده، اما این خواست‌ها تاکنون نه ‌تنها برآورده نشده، بلکه وضعیت روزبه‌روز بدتر شده است.

دره جلریز ولایت میدان‌وردک، یکی از کوتاه‌ترین مسیرهایی است که ولایت‌های دایکندی، غور و بامیان را به کابل، پایتخت کشور، وصل می‌سازد. اما حاکمیت طالبان بر بخش‌هایی از دره جلریز، این مسیر را به ناامن‌ترین منطقه برای مسافران تبدیل کرده است؛ طوری که باشنده‌گان مناطق مرکزی ساعت‌ها دوری راه را بر ناامنی جلریز ترجیح می‌دهند و از مسیر دره غوربند به کابل و برعکس سفر می‌کنند. هرچند دره غوربند نیز از امنیت کامل برخوردار نیست، اما بیش‌تر رفت‌وآمد مردم و همین‌طور کاروان‌های اکمالاتی نیروهای امنیتی از همین مسیر صورت می‌گیرد.

چند سال پیش سرور دانش، معاون دوم ریاست ‌جمهوری و محمد محقق، معاون پیشین ریاست اجراییه و مشاور فعلی رییس جمهور، طرحی را به حکومت سپرده بودند که یک لوای ارتش ملی با مرکزیت بامیان ایجاد شود و یکی از کندک‌های این لوا، در ولسوالی جلریز میدان‌وردک مستقر شود. با آن‌که رییس‌جمهور غنی خود وعده تطبیق این طرح امنیتی را داده بود، اما باشنده‌گان مناطق مرکزی می‌گویند که با گذشت سال‌ها از این وعده رییس‌ جمهور، طرح مذکور عملی نشده و از تأمین امنیت جلریز خبری نیست.