طالبان؛ گروهی نظامی برای اهداف سیاسی پاکستان

 این یک واقعیت است که گروه طالبان از زمان شکل‌‌گیری آن تاکنون همواره از حمایت‌های سیاسی، نظامی و اقتصادی پاکستان برخوردار بوده و توانسته به حیات خویش در افغانستان ادامه دهد، وگرنه این گروه کوچک، در نبود کشور حامی همچون پاکستان و لابی‌های غربی و عربی آن نمی‌تواند این چنین تهدید بزرگ برای افغانستان، منطقه و جهان باشد.

شیخ رشید احمد، وزیر داخله پاکستان در مصاحبه اخیر خود با شبکه تلویزیونی جیونیوز آن کشور پرده از واقعیت‌هایی برداشته است که سال‌هاست معادله صلح و جنگ افغانستان را سمت‌وسو داده است. رشید احمد فاش کرده است که «اجساد و زخمی‌های طالبان به پاکستان منتقل و درمان می‌شوند.»

وی افزوده است که جنگجویان طالب به دستور پاکستان عمل می‌کنند و به دیگران اجازه نمی‌دهند که علیه خاک این کشور اقدام کنند.
این اولین مقام پاکستانی نیست که از حمایت‌های دولت پاکستان از گروه طالبان سخن می‌گوید. پیش از این حسین حقانی، سفیر پیشین پاکستان در آمریکا هم فاش کرده بود که گروه طالبان در خدمت اهداف سیاسی دولت پاکستان است و از سوی این کشور حمایت می‌شود.

اظهارات اخیر وزیر داخله پاکستان اما درحالی صورت می‌گیرد که گراف جنگ و ناامنی در افغانستان به شدت بالا گرفته و هر روز بخشی از خاک افغانستان گواه درگیری‌های خونین میان نیروهای دولتی و جنگجویان طالب است. در چنین وضعی، افشای یکی دو مورد از نقش منفی و جنگ‌افروزانه اسلام‌آباد در قبال افغانستان افکار عامه را متوجه ریشه اصلی جنگ در عمق خاک پاکستان می‌کند.

این یک واقعیت است که گروه طالبان از زمان شکل‌‌گیری آن تاکنون همواره از حمایت‌های سیاسی، نظامی و اقتصادی پاکستان برخوردار بوده و توانسته به حیات خویش در افغانستان ادامه دهد، وگرنه این گروه کوچک، در نبود کشور حامی همچون پاکستان و لابی‌های غربی و عربی آن نمی‌تواند این چنین تهدید بزرگ برای افغانستان، منطقه و جهان باشد.

آنچه وزیر داخله پاکستان افشا کرد فقط گوشه‌ای از حمایت‌های پاکستان از طالبان بود که شاید هم به صورت اتفاقی و غیر حساب‌شده از زبان یک مقام بلندپایه امنیتی آن کشور به رسانه‌ها درز کرده است. آنچه اما حکومت و مقامات پاکستان از گفتن آن کوشش می‌کنند خودداری کنند، وجود املاک، دارایی‌ها، فامیل و ده‌ها مراکز دینی-افراطی افراد طالبان در کشور شان است که همواره سوژه داغ رسانه‌های بین‌المللی بوده است.

حمایت پاکستان از طالبان مسئله پیچیده و پوشیده‌ای نیست، بل یک واقعیت آشکار است که حتی در ادبیات گفتاری صدراعظم و وزیر خارجه پاکستان هم می‌توان نشانه‌های آن را یافت. هفته گذشته، عمران خان، صدراعظم پاکستان به گونه تلویحی در قضیه صلح از طالبان در برابر حکومت افغانستان حمایت کرد و بار مسئولیت جنگ کنونی را بیش‌تر متوجه طرف حکومت افغانستان کرد. همچنان، شاه محمود قریشی، وزیر خارجه پاکستان نیز چندی پیش طی اظهاراتی مواضع طالبان در برابر مردم و حکومت افغانستان را موجه دانست که البته واکنش تند مقامات افغانستان از جمله امرالله صالح، معاون اول ریاست جمهوری و حمدالله محب، مشاور شورای امنیت ملی را هم در پی داشت.

این‌ همه تا حدودی نشان می‌دهد که روابط طالبان و حکومت پاکستان روابط دوسویه و بر پایه تعهداتی است که طرف پاکستان وظیفه حمایت این گروه را در سطح منطقه‌ای و جهانی به عهده گرفته و متقابلا گروه طالبان هم در جهت منافع و اهداف استراتژیک پاکستان در افغانستان حضور یافته و در سه دهه اخیر عامل جنگ، خون‌ریزی و پسمانی در کشور بوده است. در این میان اما معلوم نیست حکومت افغانستان برای قطع ریشه‌های جنگ که در آن‌سوی مرزها ریشه دارد و هر روز بیش‌تر از دیروز دمار از روزگار مردم افغانستان درآورده است، چه خواهد کرد؟

نویسنده: سید محمدضیا موسوی