بایدن و غنی در آخرین تماس تلفنی خود چه گفتند

روسای جمهوری آمریکا و افغانستان در آخرین تماس خودشان پیش از تسلط طالبان بر کشور، درباره کمک نظامی، استراتژی سیاسی و تاکتیک‌های پیام‌رسانی صحبت کردند، اما به نظر می‌رسد نه بایدن و نه اشرف غنی از خطر فوری سقوط کل کشور به دست طالبان مطلع نبوده یا آمادگی آن را نداشتند.

براساس متن تماس تلفنی جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا و اشرف غنی که در اختیار رویترز قرار گرفت، آنها در تاریخ 23 ژوئیه به مدت 14 دقیقه صحبت کردند. در 15 اوت اشرف غنی از کاخ ریاست جمهوری فرار کرد و طالبان وارد کابل شد. از آن زمان، ده‌ها هزار افغان گریخته و 13 نظامی آمریکایی و ده‌ها غیرنظامی افغان در یک بمبگذاری انتحاری در فرودگاه کابل حین عملیات تخلیه آمریکا کشته شدند.

رویترز پس از دریافت متن این تماس تلفنی، فایل صوتی آن را هم مورد بررسی قرار داد تا از صحت آن اطمینان یابد. یک منبع که نخواست نامش فاش شود و مجاز به تماس با رسانه‌ها نیست، این اسناد را در اختیار رویترز قرار داد.  

در این تماس، بایدن پیشنهاد کمک ارائه داد و آن هم در صورتی که غنی بتواند به طور علنی طرحی را برای کنترل وضعیت پیچیده در افغانستان اعلام کند. بایدن گفت "اگر بدانیم برنامه چیست، ما به پشتیبانی هوایی نزدیک خود ادامه می‌دهیم." چند روز قبل از این تماس، ایالات متحده حملات هوایی را برای حمایت از نیروهای امنیتی افغانستان انجام داد و طالبان این اقدام را نقض توافقنامه صلح دوحه دانست.

رئیس جمهوری ایالات متحده همچنین به غنی توصیه کرد که برای راهبرد نظامی در آینده از افغان‌های قدرتمند کمک بگیرد و سپس یک "مبارز" را به عنوان مسئول این تلاش معرفی کند که اشاره‌ای به بسم‌الله خان محمدی، وزیر دفاع کشور بود.

بایدن نیروهای مسلح افغانستان را که تحت آموزش و حمایت مالی دولت آمریکا قرار داشتند، ستود. او به غنی گفت "واضح است که شما بهترین ارتش را دارید. شما 300 هزار نیروی به خوبی مسلح در مقابل 70 هزار یا 80 هزار دارید و روشن است که آنها قادرند به خوبی مبارزه کنند." چند روز بعد، ارتش افغانستان کم‌کم مراکز ولایتی در کشور را با کمترین مقاومت مقابل طالبان تسلیم کرد.  

جو بایدن در بیشتر زمان این تماس، بر مشکل "ادراک" دولت افغانستان تمرکز کرد. بایدن گفت "تصوری که در سراسر جهان و در بخش‌هایی از افغانستان وجود دارد و من هم به آن اعتقاد دارم این است که اوضاع در زمینه مبارزه با طالبان خوب پیش نمی‌رود. و نیاز است تصویر متفاوتی ارائه شود، چه درست باشد یا نباشد."

بایدن به غنی گفت که اگر شخصیت‌های برجسته سیاسی افغانستان با هم از یک استراتژی جدید نظامی حمایت کنند، "این تصور را تغییر می‌دهد و به نظر من این یک چیز بسیار وحشتناک را تغییر خواهد داد."

اظهارات رئیس جمهوری آمریکا نشان می‌دهد که او تسلیم و فروپاشی دولت افغانستان را ظرف 23 روز بعد از آن تصور نمی‌کرده است. بایدن گفت: ما به مبارزه سخت دیپلماتیک، سیاسی و اقتصادی ادامه می‌دهیم تا مطمئن شویم دولت شما نه تنها زنده می‌ماند، بلکه پایدار مانده و رشد می‌کند.

کاخ سفید از اظهارنظر درباره این تماس خودداری کرد. بعد از این گفت‌وگوی تلفنی، کاخ سفید بیانیه‌ای منتشر کرد که روی تعهد بایدن به حمایت از نیروهای امنیتی افغانستان و تامین بودجه برای افغانستان از کنگره متمرکز بود.

اشرف غنی در مقابل به بایدن گفت، اگر او بتواند "راه حل نظامی را متعادل کند" صلح برقرار خواهد شد اما او افزود "لازم است که ما با سرعت حرکت کنیم. ما با یک حمله تمام عیار، متشکل از طالبان، برنامه‌ریزی کامل پاکستان و پشتیبانی لجستیکی و حداقل 10 هزار تا 15 هزار تروریست بین‌المللی، عمدتا پاکستانی‌ها روبرو هستیم."

مقامهای دولتی افغانستان و کارشناسان آمریکایی بارها به حمایت پاکستان از طالبان به عنوان مهمترین علت ظهور دوباره این گروه اشاره کرده اند. سفارت پاکستان در واشنگتن این ادعاها را رد کرد. یک سخنگوی سفارت پاکستان به رویترز گفت: متأسفانه افسانه عبور نیروهای طالبان از پاکستان، بهانه و اندیشه‌ای است که آقای اشرف غنی برای توجیه ناکامی خود در رهبری و حکومت به کار می‌برد.