سرنوشت یک دست نشانده؛ نتیجه اعتماد به امریکا

اشرف غنی یک مزدور دست نشانده بود و سرنوشت تحقیرآمیزش همانگونه که خودش اعتراف کرده است در نتیجه اعتماد و اتکای بیش از حد به قدرت‌های خارجی و نادیده گرفتن اراده و انتخاب مشروع مردم افغانستان رقم خورد.

اشرف‌غنی؛ رییس جمهوری فراری در مورد دلیل فرارش از کشور گفته‌است که تیم محافظتی او در ارگ دیگر نمی‌توانست امنیت او را تامین کند و پس از این تصمیم به ترک کشور گرفت. به گفته او، حمدالله محب؛ مشاور امنیت ملی‌اش ترسیده بود. او دلیل سقوط دولت را اعتماد به شرکای خارجی از جمله امریکا خوانده‌است.

او در اولین مصاحبه خود با رادیوی بی‌بی‌سی گفته‌درک می‌کند که مردم افغانستان او را برای سقوط سریع کشور به دست طالبان سرزنش می‌کنند؛ اما افزوده‌است که دلیل اصلی این واقعه اعتماد او به «شرکای بین‌المللی» از جمله ایالات متحده بوده‌است.

غنی همچنین گفته‌است: «در مورد من کاملا سیاه‌نمایی کردند. هیچ‌وقت به ما فرصت ندادند که با آن‌ها [طالبان] بنشینیم. خلیلزاد با آن‌ها [طالبان] نشست. این مسأله‌امریکایی شد. ما را کنار گذاشتند.»

مصاحبه تازه اشرف غنی در ادامه تلاش‌های مذبوحانه قبلی او و اطرافیانش برای توجیه خیانت ملی‌شان در حق مردم افغانستان قابل ارزیابی است.

او در این گفتگوی تازه همچنان مدعی است که نقش اش در سقوط کشور، فروپاشی نظام، متلاشی کردن ارتش و واگذاری کشور به طالبان آنگونه که تصور می شود پررنگ و جدی و محوری نبوده است. او می‌گوید که سقوط نظام پیشین در نتیجه اعتماد بیش از اندازه اش به امریکا و سایر شرکای خارجی بوده است؛ این همان چیزی است که باید به ‌طور جدی مد نظر قرار بگیرد.

با این حال پیش از پرداختن به این نکته باید تاکید کنیم که انداختن همه بار تقصیر و مسئولیت بر دوش خارجی هایی که 20 سال افغانستان را اشغال کردند و تمام مقدرات دولت و نظام پیشین با اراده سفارتخانه‌های خارجی و نظامیان اشغالگر رقم می خورد از مزدوران دست‌نشانده داخلی آنها رفع مسئولیت نمی کند.

به بیان بهتر، هیچکس نمی تواند به دلیل نقش ویرانگر امریکا در سقوط نظام پیشین و متلاشی شدن ارتش و از دست رفتن قربانی‌های عظیم مردم افغانستان در طول دو دهه گذشته، اشرف غنی را تبرئه کند و نقش اطرافیان خیانت‌پیشه، فاسد و اقتدارگرای او در تحولات فاجعه‌بار چهار ماه پیش را نادیده بگیرد.

اشرف غنی یک مزدور دست نشانده بود و سرنوشت تحقیرآمیزش همانگونه که خودش اعتراف کرده است در نتیجه اعتماد و اتکای بیش از حد به قدرت‌های خارجی و نادیده گرفتن اراده و انتخاب مشروع مردم افغانستان رقم خورد.

با این وجود همانگونه که در مصاحبه تازه رئیس‌ جمهوری فراری نیز مورد تاکید قرار گرفته است همه تقصیرها متوجه اشرف غنی و تیم فاسد، قوم گرا، متعصب، انحصارطلب و تمامیت خواه او نیست. آنها در نهایت مهره های مزدوری بودند که به فرمان امریکا و ناتو و سایر قدرت های اشغالگر عمل می کردند؛ بنابراین مسئولیت اصلی فجایع پس از سقوط نظام و فروپاشی ارتش متوجه قدرت های اشغالگر خارجی و کسانی است که بدون دخالت اراده آزاد مردم افغانستان به نیابت از آنها طرح صلح ریختند، پیمان صلح امضا کردند و با زیر پا نهادن قربانی های عظیم مردم در طول 20 سال گذشته کشور را در میانه فقر و بحران و فاجعه انسانی و بی ثباتی سیاسی و خلأ قدرت و بیکاری و مهاجرت های سیل‌آسا و دورنمای تیره و غم انگیزه در همه زمینه ها تنها رها کردند و گریختند.

مصاحبه تازه اشرف غنی حاوی اعترافات حقارت باری است که بارها در تاریخ معاصر افغانستان تکرار شده و همگنان مزدور و دست نشانده او در گذشته نیز شرایط مشابهی داشته اند؛ کسانی که با سرکوب مردم خویش به طور یکجانبه به حمایت و هدایت قدرت های اشغالگر و استعماری خارجی تصور می کردند که حاکمان ابدی و بلامنازع افغانستان هستند و هیچ قدرتی توان درهم شکستن اتوریته و اقتدارشان را ندارد. تجربه اما یکبار دیگر نشان داد که اعتماد بیش از اندازه به حامیان خارجی و بی‌توجهی به مطالبات و نیازهای مشروع مردم افغانستان، نتیجه ای جز تحقیر و فرار و بی سرنوشتی و بی هویتی و نفرین ابدی یک‌ ملت زخم خورده و درگیر بحران و فاجعه ندارد.

با این حساب اگرچه اشرف غنی به درستی عامل اصلی فروپاشی نظام پیشین و سقوط دولت یعنی اتکای بیش از اندازه به امریکا و ناتو را مشخص کرده؛ اما این امر چیزی را درباره سرنوشت تحقیرآمیز او و نقش ویرانگرش در انجام یک ماموریت استعماری به مثابه یک مهره مزدور تغییر نخواهد داد و خشم و نفرت و نفرین مردم افغانستان برای همیشه با او خواهد ماند.