نقش ایران در کمک به ایجاد دولت فراگیر در افغانستان

مهم ترین دستاوردی که انتظار می‌ رود از نشست اخیر رهبران سیاسی طالبان و جبهه ضد طالبان در تهران به دست بیاید تفاهم و توافق طرف‌ ها به ادامه گفتگوهای سازنده سیاسی برای حل مشکل مشکلات جاری است و این می تواند با نقش آفرینی دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران در فرجام به یک دستاورد بزرگ بیانجامد و به بحران های چند ده ساله افغانستان پایان دهد.

حکومت طالبان، دیدار و گفتگوی احمد مسعود؛ فرمانده «جبهه مقاومت» و اسماعیل خان؛ والی پیشین هرات با امیرخان متقی در ایران را تایید کرده ‌است.

بلال کریمی؛ معاون سخنگوی طالبان گفته‌ است که هیات طالبان با احمد مسعود و اسماعیل خان در تهران گفتگو کرده ‌است.

او افزوده ‌است که در این دیدار هیات طالبان به احمد مسعود و اسماعیل خان اطمینان داده ‌است که می‌ توانند به افغانستان برگردند و هیچ تهدیدی متوجه آنان نیست.

امیرخان متقی؛ سرپرست وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران نیز انجام این دیدار را تایید کرده و گفته است که در آن درباره امنیت چهره های یادشده در صورت بازگشت به کشور، اطمینان داده است.

این نخستین بار است که پس از سقوط افغانستان به دست طالبان، رهبران جبهه مخالف طالبان با یکی از عالی ترین مقامات دولت جدید به طور مستقیم گفتگو می کنند. این گفتگو به کمک جمهوری اسلامی ایران فراهم شده است؛ کشوری که می تواند نقشی سازنده و مثبت در پایان دادن به بن‌ بست سیاسی جاری در کشور ایفا کرده و طالبان را به اجرای یک طرح آشتی ملی به منظور تشکیل دولت فراگیر و ختم 43 سال بحران سیاسی و قومی ترغیب کند.

به نظر می ‌رسد که جمهوری اسلامی ایران از جایگاه شایسته و صلاحیت کافی برای انجام این ماموریت دشوار برخوردار است و از معدود کشورهایی است که با همه طرف‌ های سیاسی و قومی افغانستان روابط مساعدی دارد و می‌ تواند با استفاده از نفوذ خود بر همه طرف ‌ها زمینه ایجاد اصلاحات سیاسی و تشکیل یک ساختار فراگیر و همه شمول در کابل را مهیا کند.

اگرچه رسیدن به نتیجه نهایی تنها در یک دیدار اولیه میان رهبران مخالف طالبان و رئیس دستگاه دیپلماسی دولت مستقر در کابل دور از انتظار به نظر می ‌رسد؛ اما دیدار تهران می ‌تواند زمینه ‌ساز دیدارهای دیگر در آینده شود تا در نهایت طرف های دخیل در قضایای سیاسی و امنیتی کشور سرانجام به توافقی جامع و فراگیر برای حل مسایل مبتلابه و غلبه بر بحران هایی که اکنون دامنگیر کشور است دست پیدا کنند.

با این حساب، مهم ترین دستاوردی که انتظار می‌ رود از نشست اخیر رهبران سیاسی طالبان و جبهه ضد طالبان در تهران به دست بیاید تفاهم و توافق طرف‌ ها به ادامه گفتگوهای سازنده سیاسی برای حل مشکل مشکلات جاری است و این می تواند با نقش آفرینی دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران در فرجام به یک دستاورد بزرگ بیانجامد و به بحران های چند ده ساله افغانستان پایان دهد.

بنابراین گفتگوی مستقیم رهبران طالبان و جبهه مخالف آن در تهران حرکتی مثبت و امیدبخش به حساب می ‌آید و مردم افغانستان با وجود درگیری با یک فاجعه تمام عیار انسانی ناشی از سقوط دولت، قطع کمک‌ های خارجی، انسداد دارایی ‌های ملی و ناتوانی حاکمان کنونی در حل مشکلات و تحقق انتظارات آنان می توانند به رویداد تهران به مثابه یک روزنه امید نگاه کنند و انتظار داشته باشند که پیش از آنکه بهار خونین از راه برسد و دست‌ های آلوده دشمنان این آب و خاک با تحریک طرف ‌ها به جنگ و درگیری و دامن زدن به بحران های امنیتی چند ده ساله کشور، موعد کوتاه باقی مانده تا آن رویداد را به بستری برای تعامل و تفاهم و توافق بر سر یک راه حل جامع، پایدار و فراگیر سیاسی تبدیل کنند.

اکنون به کمک جمهوری اسلامی ایران گام اولیه در این مسیر دشوار برداشته شده و انتظار می‌ رود که طرف‌ های گفتگو کننده در تهران پیش از فرارسیدن بهار و خطر استفاده دشمنان افغانستان از بن بست سیاسی جاری برای ایجاد ناامنی های تازه، درگیری های گسترده و جنگ های جدید در کشور برای دستیابی به یک راه حل سیاسی پایدار و همه جانبه روند گفتگوهای تازه آغاز شده را ادامه داده و سرعت ببخشند و دست کم این روند را به تنها امکان دستیابی به راه حل بحران کنونی تبدیل کند.