بی بی سی در بزرگ نمایی افراد و یا موضوع های مهم نقش اصلی را داشته و در سه دهه اخیر باعث تغییر و دگرگونی در بسیاری از موارد در افغانستان بوده است. تاجایی که بسیاری از مردم ، این شبکه را نفاق انداز و مخرب پنداشته تمامی تقصیر ها و مشکلات امروزی را بر گردن این شبکه امنیتی که در پوشش کار مقدس رسانه ای عمل می کند، می اندازند در عصر حاضر، رسانه ها و وسایل ارتباط جمعی به دلیل تاثیرات عمیق، سریع و گسترده ای که در حوزه های مختلف انسانی دارند، دغدغه های جدی را به وجود آورده اند. ذهنیتی که از کارکرد رسانه در نظر مردم ، چه عادی و چه تحصیل کرده ، رواج یافته است، این است که وسایل ارتباط جمعی قدرتی فوق تصور دارند و می توانند افکار فلسفی و سیاسی را منقلب نموده شکل تازه ای بدان بخشند و به اختیار تمامی رفتارها را هدایت نمایند. در همین حال کارکرد رسانه ها در عرصه سیاست خارجی متفاوت با کارکرد آن ها در حوزه سیاست داخلی است. این موضوع مهم نباید مورد غفلت روزنامه نگاران، پژوهشگران و یا دولتمردان قرار گیرد. حتی در کشورهایی که از الگوی آزادی گرای رسانه ای تبعیت می کنند، مدیران رسانه ها وقتی به جای امور داخلی، مسایل مربوط به سیاست خارجی را پوشش می دهند، به خوبی فشار سنگین سیاسی را روی شانه های خود احساس می کنند. عرصه سیاست خارجه کشورها امروزه بسیار متفاوت تر و گسترده تر از گذشته کار می کند و کشورهای بزرگ جهان هر کدام برای اهداف سیاسی امنیتی خود این ابزار را به خدمت گرفته اند و رسالت رسانه را از مسیر اصلی آن منحرف کرده اند. رسانه ها به نحو عام یک وظیفه مهم به نام آگاه سازی را در شرایط عادی انجام می دهند اما در شرایط ویژه کنونی یک وسیله بسیار مهمی در بحث حکومتداری، جهانگیری و جهان داری دارند و در مدیریت برداشت جامعه تاثیر بسیار زیادی خواهند داشت. برخی رسانه ها، از قبیل تلویزیون و رادیوی صدای آمریکاVOA و تلویزیون و رادیوی BBCرسانه نیستند، بلکه سازمان های امنیتی هستند که در پوشش رسانه فعالیت می کنند و ابدا برنامه ها و رویکرد آنان و همکاران آنان، رسانه ای نیست! اما در عین حال کاری که این رسانه ها در حالت عادی انجام می دهند این است که رسانه یک تصویر مثتبی را برای داخل و خارج از کشور خودی مطرح می کند اما در زمانی که روابط حالت چالشی دارد رسانه به ویژه رسانه هایی که توسط آن کشور وزارت خارجه و نهادهای مرتبط تغذیه می کنند کار کرد خود را از دست می دهند. این رسانه ها کاری را که انجام می دهند این است که تلاش می کنند به نوعی با انتقال خبر روحیه کشوری که در آن با چالش قرار دارند بهم بریزند که برای انجام این کار روش های خاص خود را دارند و در عین حال روحیه داخلی خود را تقویت می کنند. البته لازمه این گونه تصویر ایجاد کردن برخی مواد خام همچون تحلیل و یا خبر هستند. اساس استفاده از این اقدام به زمان تاسیس BBC باز می گردد،BBC کار سیاسی خود را به عنوان حامی منافع انگلیس آغاز کرد و BBC فارسی نیز توسط دولت انگلیس در سال 87 با بودجه 15 میلیون پوندی وارد عملیات شد. BBC مخففBritish Broadcasting Corporation) ) است. بی بی سی بنگاه خبری بزرگی که 26 هزار کارمند دارد و بودجه سالیانه اش 4 میلیارد پوند یعنی حدود 8 میلیارد دالر است. شعار بی بی سی این است: هر ملت باید با صلح و آرامش با ملتی دیگر صحبت کند، در حالی که خلاف آن عمل می کند. در حال حاضر گفته می شود که بی بی سی یک شرکت دولتی نیمه خود مختار است. این شرکت توسط هیات امنای بی بی سی اداره می شود و به قول خودشان ،تحت هیچ نفوذ تاجر و سیاستمداری نیست و فقط به مخاطبین خود پاسخگو است. فضایی که این رسانه ها ایجاد می کنند کاملا امنیتی است و مدیران آن نمی توانند ادعا کنند که فرآیندی رسانه ای را مدیریت می کنند، بلکه آنان یک فرآیند امنیتی را با پوشش رسانه ای مدیریت کرده اند. کسی تردیدی ندارد که BBC کار رسانه ای را در راستای اهداف سیاسی انگلیس انجام می دهد. اقدامات آنان برای این است که جامعه را از حالت تعادل خارج کنند و در نتیجه در جامعه حرکتی ایجاد کنند که منافع خودشان تامین شود. این رسانه ها برای نیل به اهداف سیاسی خود در اینگونه موارد از خبرهایی استفاده می کنند که به نوعی به عنوان خبرهای دسته دوم در نظر گرفته می شوند و یا اینکه ممکن است خبرهایی به کار گرفته شود که بعضا با واقعیت هم ارتباط داشته باشد اما جزء خبرهای حاشیه ای باشد و مهمتر از متن است که در اصل خبر نمی آید. این رسانه ها تلاش بسیاری داشتند که خبرهای این چنینی را که انتقال پیدا نمی کنند به کار گیرند و پالایش دهند و در واقع این رسانه ها می کوشند تا از این طریق نقاط ضعف را برجسته کنند و خطی را برای نفوذ، ضربه زدن و ایجاد ضعف روحیه در جامعه مقابل خود به وجود آورند. بر همین اساس ما شاهد هستیم که این اقدام انجام می شود البته باید گفت که اساس کار آنان نو نیست و آنان همواره این کارها را انجام داده اند اما استفاده از شبکه های جدید تعاملی و اجتماعی برای جذب بعضی از نیروهایی که به انگیزه های مختلف به این رسانه ها متصل می شوند، برای گردآوری اطلاعات حاشیه ای که انتقال آن در سطح رسانه غیر مرسوم است قابل توجه بوده و از پالایش و یافتن این اخبار خطوطی را ترسیم می کنند که بر اساس آن استراتژی رسانه ای علیه منافع کشور مقابل طراحی شود. فرآیندی به نام جمع آوری اطلاعات آشکار و نیمه پنهان و دسته بندی آن برای انتقال به بیرون وجود دارد، در دهه های گذشته این مساله با استفاده از مجموعه مکانیسم هایی که نام آن جاسوسی است انجام می شد و به نظر می رسد در این فرآیند نوسازی انجام شده است؛ جمع آوری اطلاعات از نظر طرف های غربی به سمت پوشش هایی به نام خبرنگاری رفته است و خبرنگاری فقط یکی از انواع آن است. اما ممکن است کسی که این کار را انجام می دهد اصلا مطلع نباشد که چه کاری می کند و در اغلب موارد هم این گونه است؛ یعنی فرآیند به گونه ای نا آگاهانه انجام می شود که فرد در یک فعالیت امنیتی ایفای نقش کرده و خودش از کاری که انجام می دهد اطلاع ندارد، اما افراد دیگری کل فرآیند را اداره می کنند و می دانند چه نقشی و توسط کدام بازیگر ایفا می شود. تبدیل اخبار خاص به امواج رسانه ای در این فرآیند مساله ای است که باید به آن توجه شود. یعنی اینکه یک خبر خاص و یا معضل اجتماعی از یک گوشه ای از جامعه رسانه ای برداشته می شود و توسط BBC و مجموعه ای از سایت های هم هدف آنان، برخی از عناصر در داخل کشور هدف ، چنان پردازش می شود که گویی این مساله اول کشور است و این فرآیند موج سازی فرآیندی برنامه ریزی شده است. فاز عملیات روانی یعنی اینکه ذهن جامعه را به گونه ای شکل بدهید که جامعه به سمت افکار مورد نظر سوق پیدا کند، یعنی در جامعه مشکلاتی همچون قفل شدن بازار، از دست رفتن اعتماد مردم به سیستم حکومتی، تبدیل شدن حرکات اعتراضی به حرکتهای امنیتی، از بین رفتن کارآمدی دستگاه ها و نا امیدی به آینده کشور ایجاد شود. هدف کلی هر عملیات روانی روحیه ملت مقابل است و درصدد تضعیف روحیه عمل می کنند و ظاهر قضایا را بگونه به چینش می گیرند که انگار هیچ عناد و نیت بدی وجود ندارد. بی بی سی چهار هدف از جمله اعتبار زدایی، اعتماد زدایی، مشروعیت زدایی و کارآمد زدایی را دنبال می کند. یعنی آنان در اعتبار زدایی به دنبال از بین بردن اعتبار نظام طرف مقابل و حرکت انقلابی مردم به اشکال مختلف هستند. در اعتماد زدایی نیز قصد دارند تا اعتماد مردم نسبت به حکومت، مردم نسبت به مردم و حکومتی ها نسبت به یکدیگر را از بین ببرند. کارآمد زدایی نیز یکی از اهداف کلی آنان است و در حال حاضر می بینیم که دایما سیاه نمایی می کنند به گونه ای که به روحیه مردم از طریق ایجاد نگرش منفی و القای یاس و ناامیدی ضربه بزنند. وقتی فعالیتی امنیتی در پوشش فعالیت مدنی قرار می گیرد چند اتفاق از جمله ایجاد پوشش، آسان کردن کار و ایجاد توجیه برای فشار به نظام کشور هدف می افتد، منافع دنیای استکبار بویژه انگلستان از چند سال قبل به سمت مدنی سازی و اجتماعی سازی فعالیت های امنیتی سوق پیدا کرده است و این مساله هوشیاری ملت ها را می طلبد. بستر تمامی فعالیت های رسانه ای آنان پشتوانه سیاسی دارد و از لحاظ اقتصادی نیز تامین می شوند، در این زمینه تفاوت هایی میان رسانه های انگلیسی و آمریکایی وجود دارد، رسانه های آمریکایی معمولا شکاف بیرون را تقویت می کنند یعنی به عنوان یک رسانه بیرونی، منافع دولت آمریکا را در مقابل نظام کشور هدف ، تقویت می کنند. اما انگلستان بر اساس سیستمی که دارد این کار را انجام نمی دهد و تلاش می کند تا رنگ خودش را تا حدوی بیرنگ کند و تمام شکاف ها را دورنی نشان دهد. این تفاوت را بخوبی می توان در فعالیت رسانه های آمریکا و انگلیس در افغانستان مشاهده کرد. در افغانستان آنگونه که بی بی سی در راستای اهداف و سیاست هایش موفق عمل کرده ، هیچ رسانه دیگری نتوانسته است عرض اندام کند. بی بی سی در بزرگ نمایی افراد و یا موضوع های مهم نقش اصلی را داشته و در سه دهه اخیر باعث تغییر و دگرگونی در بسیاری از موارد در افغانستان بوده است. تاجایی که بسیاری از مردم ، این شبکه را نفاق انداز و مخرب پنداشته تمامی تقصیر ها و مشکلات امروزی را بر گردن این شبکه امنیتی که در پوشش کار مقدس رسانه ای عمل می کند، می اندازند. اما امروز بسیاری از مردم از اهداف شوم این شبکه مطلع شده از توجه به این رسانه پرهیز می کنند. از سوی دیگر گفتنی است که BBC دچار بحران های متعددی است. بنابراین به زدن حرف های متناقض رو می آورد که نشان دهنده نوعی آشفتگی درون سازمان است. BBC از همان ابتدا رسانه ای بی اعتبار بود و دلیل این مساله نیز وابستگی آشکار و غیرقابل انکار به دولت انگلیس است، چناچه در اساسنامه BBC آمده است که اگر منافع ملی دولت انگلیس اقتضا کند دروغ هم می گوید. یکی از بحران هایی که BBC گرفتار آن شد عدم رعایت مسایل اخلاقی است، بگونه ای که شاهد بودیم BBC اخیرا بزرگترین بحران های خود را تجربه کرد. سردمداران بی بی سی معتقدند که رسانه ها نمی توانند اخلاقی باشند و به مسایل اخلاقی پایبند بمانند، زیرا رسانه ها در محیط پر رقابت و برای سودآوری بیشتر تلاش می کنند. در چنین وضعیتی، اگر رسانه دنبال رعایت اخلاق باشد، از رقبا عقب مانده و به سود نخواهد رسید. رسانه حرفه ای، رسانه ای است که به دنبال جذب حداکثر سود و منفعت است و کمتر به قید و بندها پایبند است. ماجرای جیمی ساویل، مجری متهم به آزار جنسی کودکان در دهه های گذشته و همچنین گزارش منتشر شده در مورد یکی از سیاستمداران با سابقه از حزب حاکم (لرد آلیستر مک آلپاین، مسوول مالی حزب محافظه کار انگلیس) مبنی بر آزار جنسی کودکان، کار را به آنجا رساند که جورج اِنت ویستِل، مدیر کل بی بی سی بعد از تنها چند هفته روی کار آمدن، از کارش کناره گیری کرد. جیمی ساویل یکی از برجسته ترین مجریان بی بی سی در دهه 70 و 80 میلادی بوده و اخیرا مشخص شده است که وی در زمان فعالیت خود به ده ها کودک و نوجوان تجاوز جنسی کرده است. ساویل در سال 1990 نشان شوالیه را از ملکه الیزابت دریافت کرده بود. پیتر ریپون سردبیر برنامه معروف نیوزنایت است و خود اذعان کرده که چندی پس از مرگ جیمی ساویل، مستندی مربوط به ادعاهای مطرح شده در مورد وی را کنار گذاشته و از پخش آن جلوگیری کرده است. او اعلام کرده است که برای کنار گذاشتن این برنامه از سوی مدیران خود در بی بی سی تحت فشار بوده است. ریپتون در مطلبی در وبلاگ خود تلاش کرد تا این اقدام خود را توجیه کند. وی در این مطلب گفته است که این برنامه را به این دلیل کنار گذاشته که به زمان بندی برنامه های بی بی سی لطمه می زده، چراکه همزمان با برنامه های بزرگداشت ساویل در سال 2011 بوده است. با خودداری بی بی سی از پخش مستندی که از اتهامات وارده به سویل پرده بر می داشت، بحران بزرگ بی بی سی آغاز شد. انتشار این خبر موجب شد تا بی بی سی بار دیگر در معرض خشم انگلیسی ها و به خصوص خانواده های قربانیان سویل قرار بگیرد. با بالا گرفتن اعتراضات به بی بی سی و مدیران برنامه نیوزنایت، بی بی سی ضمن صدور بیانیه ای از زنانی که در کودکی قربانی جیمی سویل شده بودند، عذرخواهی کرد. انتشار این خبر به رسوایی بزرگی برای شبکه بی بی سی بدل شده و برخی نظیر جان سیمسون که از مجریان قدیمی بی بی سی است، این رسوایی را بدترین بحران 5 دهه اخیر این شبکه دانسته اند. اما سوالی که همه اذهان را به خود معطوف می کند این است که در این جریان، برنامه نیوز نایت، مدیر آن مسوول است، پس چرا مدیر کل بی بی سی جورج اِنت ویستِل استعفا می دهد؟ این نشان دهنده این است که در بی بی سی مساله اشتباه چقدر جدی است. در پاسخ باید گفت: بی بی سی رسانه ای است با 90 سال سابقه، روزانه صدها ساعت برنامه به زبان های مختلف، در رادیو ، تلویزیون و سایت منتشر می شود. در این رسانه اشتباه بسیار نادر است. اگر هم یک بار اشتباهی رخ دهد این مساله آنقدر جدی است که مدیر کل این تشکیلات که بیش از 20 هزار نفر کارمند دارد احساس می کند که باید مسوولیت قبول کند و استعفا دهد. با وجود آنکه سردبیر برنامه نیوزنایت بی بی سی به دلیل سرپوش گذاشتن بر اتهامات وارده به مجری معروف این شبکه مجبور به کناره گیری شد، نخست وزیر انگلیس معتقد است بی بی سی باید به سوالات، جدی پاسخ بگوید. در همین حال نفیسه کوهنورد مجری برنامه نوبت شما بی بی سی فارسی در باره گزارش هایی که اخیرا در رابطه با فساد اخلاقی در میان پرسنل بی بی سی فارسی منتشر شده است، آب پاکی را روی دست کسانی ریخته که تا کنون تلاش می کردند این روابط را انکار کنند و ضمن عادی دانستن روابط ضربدری جنسی در میان همکاران این شبکه گفته است: روابط ضربدری یا زیگزاگی که به ما نسبت دادند در اینجا یک امر طبیعی و عادی هست و مختص به من نیست. بحث فساد اخلاقی در بخش فارسی بی بی سی همچون بخش انگلیسی آن این روزها سایت ها و شبکه های اجتماعی را پر کرده است. در مواردی این روابط حالت تجاوزگونه به خود گرفته به گونه ای که پرونده های شکایتی در دادگاه های انگلیس و آمریکا در این مورد مفتوح شده است. یکی از کارکنان بی بی سی به صراحت بیان کرده است که شرط پیشرفت در این شبکه برقراری ارتباطات افسار گسیخته جنسی با مدیران ارشد بخش است در غیر اینصورت امکان رشد به اصطلاح حرفه ای در محیط کار فراهم نخواهد شد. او حتی تصریح کرده بود مدیران ارشد بی بی سی کارکنان بخش فارسی را مانند برده های جنسی می بینند که هرازگاهی شهوتشان را با آنها ارضاء می کنند. یکی از مجریان زن شبکه بی بی سی می گوید که به طور مداوم، حتی موقعی که در حال اجرای برنامه بوده، مورد آزار و اذیت جنسی قرار گرفته است. این سخنان را لیز کرشاو، گزارشگر سابق رادیو بی بی سی مطرح کرده که بعد از یک مجموعه شهادت های تکان دهنده در باره تجاوز و سوء استفاده جنسی سرجیمی ساویل مطرح می شود. کلیر مک آلپاین (دختر 15 ساله ای که خودکشی کرد)، در دفتر خاطراتش ادعا کرده بود که مجریان و برخی افراد مشهور دیگر از او سوء استفاده کرده اند. پولیس انگلیس اعلام کرد که جیمی ساویل که در سال 2011 در سن 84 سالگی از دنیا رفت، حداقل به 25 دختر نوجوان که برخی از آنها 13 سال بیشتر نداشتند تجاوز کرده است. شبکه تلویزیون فارسی بی بی سی بعد از آغاز کار و جلب توجه بسیاری از مخاطبان فارسی زبان دچار حاشیه های غیر اخلاقی و افسردگی های شدید در میان برخی کارکنان خود شده است.