مسوولان ولایت بامیان، خواهان ترمیم مجسمه هاى مخروبۀ بودا گردیده، مى گویند که ترمیم این دو آبدۀ دوران بودیزم، احیاى سرمایۀ ملى افغانستان خواهد بود. دو مجسمه که قدامت1600 ساله داشته و از شاهکارهاى زمان بودیزم بودند؛ در زمان حاکمیت طالبان (10مارچ 2001 میلادى) مطابق 20 حوت 1379تحت این نام که موجودیت بُت به معناى شرک است، در پی حملات متواتر و آتشباری سنگین طالبان، منهدم گردید. مجسمۀ بزرگ صلصال با ارتفاع 55 متر، و مجسمۀ کوچک به نام شمامه با ارتفاع 33 متر، در مسیر جاده قدیمی ابریشم در شمال شهر بامیان در دل کوه تراشیده شده بود. مسوولان محلى بامیان، انهدام این دو مجسمه را به شدت تقبیح کرده، آنرا خیانت ملى خوانده و خواستار ترمیم آن مى باشند. عبدالحمید جلیا مدیر آبدات تاریخى ریاست اطلاعات و فرهنگ بامیان مى گوید که امروز مصادف با سالگرد تخریب این دو آبدۀ تاریخى دوران بودیزم است؛ اما دولت و جامعۀ بین المللى در ترمیم و بازسازى آن اقدام نکرده اند. به گزارش پژواک وى گفت: "بودا سرمایۀ ملى افغانستان وقتى که تخریب شد، سرمایۀ ملى از بین رفت؛ باید این دو آبدۀ تاریخى ترمیم شود، که ترمیم آن به مثابۀ احیاى مجدد سرمایۀ ملى کشور خواهد بود." جلیا افزود که از زمان انهدام این دو مجسمه تاکنون؛ آنچنانى که نیاز بود، کار نشده و صرف تپۀ اطراف یک مسجمه از طرف یونسکو(سازمان فرهنگى ملل متحد) با تمویل جاپان و آلمان تحکیم بندى شده است. مدیر آبدات تاریخى بامیان گفت: "از اینکه در مورد ترمیم دو بودا توجه نشده، یا کشورهاى کمک کننده به دنبال آن نگشته و بودجه ندارند، یا اینکه دولت ما در زمینه کوتاهى مى کند." وى علاوه کرد که تا حال دولت و کشورهاى کمک کننده، به توافق نرسیده اند که آیا این دو آبدۀ دوران بودیزم ترمیم میشود یا خیر! قرار معلومات جلیا، یکماه قبل اجلاسى از سوى پوهنتون آخن در شهر آخن آلمان، در مورد این دو مجسمه دایر شد و تصمیم گرفته شد که در مورد تحکیم بندى بوداى صلصال اقدام شود؛ اما در مورد بازسازى و احیاى مجدد این مجسمه ها تعهد نشده است. اسماعیل ذکى رییس شبکۀ جامعۀ مدنى بامیان نیز گفت: همانطورى که در بخش هاى دیگر بامیان توجه نشده، در مورد بازسازى مجسمه هاى بودا نیز بى اعتنایى شده است. به گفتۀ وى، دولت بامیان را از زاویه یک ولایت نگاه مى کند؛ اما این اهمیت را درک نمى کند که بامیان اهمیت توریستى داشته و منافع ملى در آن نهفته است. ذکى که یکى از متنفذین نیز است، افزود که بازسازى مجسمه هاى بودا در بخش فرهنگ، جلب سیاحان خارجى و بیشتر شدن عواید مردم و دولت ممد واقع مى شود؛ از همینرو لازم است که دولت در این راستا برنامۀ مشخص داشته باشد. گفتنى است که عمرسلطان معین فرهنگی وزارت اطلاعات و فرهنگ، سال گذشته گفته بود که آنها مخالف نوسازی مجسمه های بودا هستند؛ زیرا نوسازی بودا کار درست نبوده و قدامت تاریخی آنرا خدشه دار میسازد و از نگاه هنری نیز قابل پسند نمی باشد. به گفتۀ وى، وزارت اطلاعات وفرهنگ؛ از کشورهایی که علاقمند بازسازی مجسمه ها می باشند،رسماً خواسته است تا طرح شانرا به وزارت آورده ومشخص کنند که کدام مجسمه قابل ترمیم است و آیا قابل ترمیم میباشد و یا خیر! عمر سلطان، این کشورها را مشخص نکرد و افزود که در صورتى طرح این کشورها قابل قبول خواهد بود که به قدامت تاریخى مجسمه ها آسیب نرسد و از لحاظ علمى، به آن نوساز گفته نشود و تا حدى بیانگر قدامت آن باشد. از جانب دیگر، تیم باستانشناسی (ایکوموس) آلمان، پنج سال قبل تحکیم بندى محل مجسمه هاى بودا را به هزینۀ سه میلیون دالر آغاز کرد و کار آن، سال گذشته تکمیل و زمینه براى امکان بازسازى مجسمه ها فراهم گردیده؛ اما مسوولان محلى بامیان میگویند که بازسازى مجسمه ها حداقل ده سال را در بر خواهد گرفت. ایکوموس توانسته هزاران قطعه از پارچه های تخریب شده بودا را شناسایی و بعد از نمره بندى، در محل مخصوص حفاظت نماید ، برخى قطعات جدا شده از پیکره هاى بودا از 90 تا 100 تُن وزن دارد. معین فرهنگی وزارت اطلاعات و فرهنگ گفته بود که قراراست این وزارت درسال 1391، پارچه هاى بودا را که قبلاً نمره گذارى و دسته بندى شده، به شکل یک موزیم درآورد و معلوماتى هم درمورد بودا نوشته میشود که سیاحان، تاریخ بودا را مطالعه کنند و در مورد آن، معلومات به دست بیاورند. قابل ذکراست که در کنفرانس سال 1386 که در شهر برلین آلمان با شرکت یونسکوى جاپان، فرانسه و وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان دایر شد، تصمیم گرفته شد که باید پیکره هاى بودا در صورتى که پنجاه درصد پارچه ها و مواد فرو افتادۀ آن تکمیل شده باشد، دوباره به شکل سابق بازسازى گردد. محمد کریم خلیلی معاون دوم رییس جمهور، سه سال قبل در افتتاح اولین پارک ملی افغانستان (بند امیر بامیان) گفته بود که جاپان وعدۀ بیش از یکصد میلیون دالر را برای بازسازی پیکره هاى بودا داده است. در ابتدا، پلان طورى بود که پیکره هاى بودا با پرتاب شعاع لایزر دو باره مجسم شوند؛ اما شاملین کنفرانس به این نتیجه رسیدند که شعاع لایزر، عوارض جانبى در پى خواهد داشت و کشتزارهایى که در مسیر شعاع لایزرقرار میگیرند؛ از بین خواهند رفت. کوهى که دو مسجمه درآنجا قرار دارند، فرسوده شده و به پرندگان و حیوانات نیز ضررخواهد رسید. همچنان پنج سال پیش، یاماگاتا هنرمند جاپانى، براى بازسازى پیکره هاى بودا، از جاپانى ها پول جمع آورى میکرد و تصمیم داشت که تصاویر دو مجسمه را با پرتاب اشعۀ لایزر در همان جایى که قرار دارند؛ انعکاس بدهد. یاماگاتا گفته بود که تا سى میلیون دالر بودجه را براى پرتاب اشعه لایزر به عهده گرفته و مردم تا دو سال آینده؛ تصاویر آنرا را در همان مکان قبلى مشاهده خواهند کرد. این هنرمند میخواست سلسله اى ازتصاویر را روى صخره هاى تپۀ بامیان با چهارده سیستم لایزر بتاباند که علاوه بر مجسم شدن تصویر دو پیکره، انرژى برق براى مردم محل نیز تولید میشد.