<p style="text-align: justify;">یک نوجوان بامیانى که موشک کوچکى بابُرد چهار کیلومتر ساخته است، میگوید که این کارش اهداف صلح آمیز دارد و اگر کمک شود، قادر به ساختن راکت هایى با بُرد بیشتر خواهد بود.<br /> این نوجوان، حسین داد 16 ساله باشندۀ ولسوالی شیبر ولایت بامیان است که سه سال قبل، اقدام به ساخت موشکى با بُرد پنجاه تا یکصد متر را نمود و به تدریج آنرا انکشاف داده و اکنون راکتى با بُرد چهار کیلومتر ساخته است.<br /> این موشک، یک ونیم مترطول و 15 سانتى متر قطر دارد و درآن از قطعات آهن، مواد کیمیاوی دارای فورمول پوتاشیم پرمنگنیت جمع سلفر، جمع کاربن  و دیگر ترکیبات کار گرفته شده است.<br /> موشک، داراى بال هایى است که درهوا کنترول خود را از دست ندهد و مستقیم به سوى اهداف خود حرکت کند.<br /> حسین داد میگوید که فعلاً این موشک کوچک؛ توسط لین، حرکت وشارت میگردد؛ اما امکانات در دست ندارد و اگر امکانات میداشت، میتوانست که شارت آن را توسط کنترول از راه دور آماده سازد.<br /> به نقل از پژواک، وى که صنف دهم لیسه کالوى ولسوالی شیبراست، گفت که نمونه اولیۀ موشک  فضا نورد را که ساخته است، چندین بار مورد آزمایش قرار داده و تلاش دارد موشکى بسازد که در آینده، قدرتى با بُرد طولانی داشته باشد.<br /> این نوجوان مُبتکر افزود: "موشکى را که ساخته ام، اهداف صلح آمیز دارد و به قصد رفتن به فضا وکرۀ ماه این موشک راطراحی کرده ام تا درآینده کم کم این موشک را انکشاف داده بتوانم که بُرد طویل داشته باشد."<br /> حسین داد گفت که سه موشک دیگر را نیز روى دست دارد و موشک دومى که تحت کاراست، شش کیلومتر بُرد خواهد داشت.<br /> وى به ساختن موشک، اکتفا نکرده و ساخت طیاره کوچک بدون سرنشین را نیز روی دست دارد که توسط امواج رادیویی کنترول خواهد شد.<br /> این نوجوان افزود که بعضی کارهای مقدماتی طیاره انجام شده و طیاره فقط درساحۀ سه کیلومتری و در نقطه دید، پرواز خواهد کرد.<br /> حسین داد گفت: "پلان ساخت طیاره آماده شده و فورمول های تخنیکی آن را نیز تحت مطالعه دارم."<br /> حسین داد علاوه کرد که انگیزۀ ساخت وسازرا ازطفولیت در ذهن داشته و از کسى آموزش ندیده؛ نخست زمانیکه اسکواتورهای شرکت سرکسازی رادید، اقدام به ساخت اسکواتور نمود که توسط برق وهیدرولیک کار میکند.<br /> همچنان قبلاً لنگر (وسیله سرکسازى) نیز ساخته که توسط بطری های موبایل کارمیکند.<br /> حسین داد، دریک خانۀ کوچک این کارهارا انجام میدهد وتمام وسایلش ازقبیل کُتب، رینج، پیچکش بکسوانه، انبور و وسایل برقی مانند پرزه هاى کهنۀ تیپ و رادیو در اتاقش  دیده میشود.<br /> دریک گوشه ای از اتاقش، کمپیوتر لپتاب بالاى یک میز گذاشته شده که بعضی اوقات تحقیقات ومطالعاتش را با آن انجام میدهد.<br /> این نوجوان گفت که درساخت موشک اولى، حدودشش هزار افغانى مصرف نموده که شکل ابتدایى را دارد و اگر باوى پول وامکانات دیگر کمک شود، میتواند راکتى با بُردهاى دورتر بسازد.<br /> این متعلم افزود که 1500 افغانى را پدرش برایش داده و بقیۀ پول را خودش پس انداز نموده و برخى وسایل و مواد را مجانى به دست آورده است.<br /> حیدر پدر حسین داد که پیشه نجاری وگلکارى دارد، گفت: "ازکارهای حسین داد چیزی سردر نمی آورم وکارى هم به کارش ندارم که چه میکند؟"<br /> وی افزود که حسین داد، بسیارعلاقمندی به ساختن بعضی چیزها دارد که برخى از آنها بسیار خوب کار میکنند؛ اماهیچ پول ندارد که پسرش را در قسمت کارهایش کمک نماید.<br /> محمد عظیم فرید ولسوال شیبر گفت که حسین داد، از استعداد خوبی برخوردار است وازطرف ولسوالی مورد تشویق قرار گرفته است.<br /> وی افزود وسایلى راکه ساخته است، درجریان است وازآن بازدیدکرده واین نوجوان، آیندۀ درخشانی خواهد داشت.<br /> ولسوال گفت که کمک ولسوالی به حسین داد، چهار بوری گندم بوده و دیگر امکانات نداشتند که وی را کمک میکردند.<br />  این درحالى است که سال گذشته، سه برادر در ولایت دایکندی، دوربینی ساخته اندکه نیروهای نظامی راشبهنگام قادر به کنترول ده هامتر دورتر میسازد. دوربین درهنگام تاریکی مطلق تا یکصدمترو در زمانی که روشنایی هم باشد، می تواندتا60 متربُرد داشته باشد؛ هرچه هوا روشنتر باشد، بُرد کمتر و هرچه تاریکتر باشد، بُرد بیشتر دارد.<br />  این جوانان مبتکر که علی، ولی و هاشم زاهدی نام دارند، ساخت ماشینی را نیز روی دست دارند که ازراه دورکنترول می شود ومیتواند ماین های کنار جاده را شناسایی ونیروهای امنیتى را محافظت نماید.<br /> آنان برای تولید بیشتراین اختراع شان، ازدولت میخواهندکه زمینه  رابرای توسعۀ طرح هاى شان فراهم سازد و اختراع شان را به طور رسمی ثبت کند.<br /> انتقاد این مبتکران ونوآوران، از بی توجهی دولت نسبت به طرح هاى شان، درحالی ابراز می شود که مقامات امنیتى گفته اندکه نیروهاى امنیتى، به وسایل و تجهیزات پیشرفته نیازدارند؛ دولت ازاینگونه اختراعات استقبال کرده و براى نیروهاى افغان موثر تمام میشود.<br /> ریاست عمومى امنیت ملی نیز یک مرکز ویژۀ تحقیقات و اختراعات را ایجاد کرده است.<br /> حسیب صدیقی سخنگوی این ریاست گفته است که این مرکز، با هماهنگی سایر نهادهای دولتی ایجاد شده است که انسجام استعدادهای فوق العاده در کشور و کمک تخنیکی، علمی ومالی به این افراد؛ ازجمله اهداف عمدۀ مرکز را تشکیل میدهد.</p>