یادم هست درسال 1371 نشستی بین دفاتر احزاب درشیراز دایر شده بود وبحث جدی بین یک مولوی ازبیک با مسئول دفتر حزب اسلامی بوجود امد مولوی ازبیک خطاب به مسئول دفتر حزب اسلامی کرده گفت حکومت ها در افغانستان برای ازبیک ها فقط بچه بازی را یاد داده بودند ودیگر هیچ ومارا هم شاهد بر مدعی خود معرفی میکرد دران زمان واقعیت جامعه ای ازبیک تقریبا چنین بود ولقب کله خام هم بر پیشانه ای هر ازبیک خوانده می شد در چنین حالت از عمق محرومیت جامعه ای ازبیک فردی بنام دوستم ومشهور به گلم جمع ظهور یافته ودر بعد از پیروزی مجاهدین دوستم لقب جنرال را ازدست صبغت الله مجددی گرفت وجنبش ملی اسلامی به رهبری جنرال دوستم با کمک بعضی گروهای همسود بوجود امد واز جنرال دوستم یک پاد شاه قوی وقدرتمند ساخته شد دوستم خیلی خوب درخشید وجامعه ای ازبیک را از حالت بی کفایتی به جامعه ای متحد وتاثیر گزار تبدیل کرده ومدتی طولانی حرف اول را درکل افغانستان می زدند باظهور طالبان وپشت کردن خاندان رسول پهلوان وجنرال ملک وپیوستن ملک به طالبان زمینه ای افول ازبیک ها فراهم امده ودوستم به ترکیه فرار کرد وازبیک ها دیگر شوکت سیاسی خودرا ازدست داده وجنرال ملک توان رهبری جامعه ای ازبیک هارا درخود ندید دراثر تحول وبرگشت جنرال دوستم باردیگر قوت ازبیک ها به چشم امد ودر انتخابات گذشته جنرال دوستم توانست که مقام معاونت اول ریاست جمهوری را کسب نماید ازنظر پرستیژ سیاسی ازبیک ها توانستند که در حکومت مقام فوق انتظار خودرا بدست اورده ودر جهان معرفی شوند اما چند اشتباه کلان سبب گردید که رهبری ازبیک ها نتواند ازچنین موقعیت پاسداری به عمل اورد

1 - نبود سواد کافی ودرایت سیاسی در سمت معاونت اول
جنرال دوستم ازنظر صلاحیت اداری توان انرا درخود نمی دید که با نبود سواد کافی ودرایت سیاسی سمت معاونت اول را حفظ نماید وچنین ضعف ازبیک هارا به وادی سرگردان رهبری نمود وخیلی بهتر بود که شخص دوستم کسی دیگری از جامعه ای ازبیک درسمت معاونت معرفی کرده وخود رهبری مردم ازبیک را بعنوان حامی این سمت به عهده می گرفت وفرد تحصیل کرده وبا سواد را در معاونت اول معرفی کرده وبا چنین درایت جامعه ای ازبیک می توانست که تاثیر گذاری خودرا دربدنه ای دولت باقدرت حفظ نماید ضعف دوستم در پیش برد سمت معاونت ویر را درسراشیبی سوق داده وکاربجای رسید که برای وی پرونده ای اخلاقی اشچی باز گردد وتا هنوز دوستم از محتوای ان رنج می برد.

2 - عدم تربیت کادر قوی در جنبش اسلامی
جنرال دوستم درطول مدت کاری خود نتوانست که جوانان با استعداد ازبیک را شناسایی کرده واز انها بعنوان مدیران موفق برای فردای سیاسی خود بهره گیرد برعکس تنها توجه جنرال دوستم به خانواده ای شخصی اش بوده که چنین امر سبب ناراحتی جامعه ای ازبیک گشته وعین همین ضعف ورد زبان هر ازبیک بوده وسبب رنجیش از دوست شده است.

3 - خطر افراد گرای شدید پس از مرگ دوستم
جامعه ای ازبیک متناسفانه شدیدا مذهبی وسنتی ودگم اندیش هستند وجنرال دوستم نتوانست که درمدت طولانی روی این مسئله توجه جدی نماید اگر روزی شود که دوستم ازجامعه ای ازبیک رخت بر بندد رشد افراد گرایی مذهبی قارج گونه دربین ازبیک ها سبز کرده واین مردم بیچاره را به قربانگاه افراطیت خواهند برد وجامعه ای ازبیک بار دیگر مغضوب تاریخ خواهند شد.

4 - عدم دلگیری از قیصاری
دوستم دراثر اشتباهات یاد شده سبب گردیده است که در امر اجرایی در حکومت بی تاثیر باشد واین امر در شکست جنبش شمال وبخصوص داستان گرفتاری قیصاری سبب ایجاد عقده بین طرفدارنش وقیصاری شده است وچنین دلایل باعث گشته که قیصاری هم اخرین تیررا بر پیکر جنرال دوستم حواله کرده ودرحساسترین دوران انتخابات جامعه ای ازبیک ودوستم را سرگردان نماید درد این مسئله درپیوستن جنرال دوستم به تیم بازنده کلیت ازبیک هارا لرزانده است درنتیجه باید گفت که ازبیک ها بعید نیست که مرکب افول خودرا سوار شوند.