هربازیگری که در میدان سیاست وارد میشود در کنار تامل، تعمق و خردورزی سیاسی، باید از متانت و جسارت سیاسی به حد کافی برخوردارباشد. خردورزی سیاسی داکترعبدالله بحث جداگانه ای میخواهد که در طی این سه انتخابات باید کارشناسانه ارزیابی شود. اما در مورد جسارت سیاسی اش، از همین حالا میتوان ابراز شک و تردید نمود. او حمایت مردمی را با خود داشت، مدعی آرای شفاف نیزبوده است، دانه درشت های سیاسی همه تبارها قرص و محکم در کنار او ایستادند و حتی متعهد به هرگونه ایثارهم شدند. اما اینکه عبدالله چرا پاهایش سستی میکند و چشم را به دهان کرزی و سیاف دوخته است، در درون تیم خود به نحوی دست به بازی میزند، صاف و ساده بیانگر آن است که او «شجاعت سیاسی» و «توان ایستادگی» ندارد و بیش از حد از امریکایی ها ترسیده است. در حالیکه در روزهای آخر لبه تیز حملات امریکایی ها به شمول قطع یک میلیارد دالر، متوجه غنی است نه عبدالله؛

آخرین سخنان خانم ویلز و پمپئو مبتنی برکاهش کمک و خروج کامل سربازان امریکایی، بطور قطع پیامی جدی به اشرف غنی است. غنی حتی ناگزیر شد که فرمان تجزیه وزارت مالیه خود را پس بگیرد. مهم نیست که صالح با یاوه گویی آنرا کتمان کند. ولی واقعیت این است که غنی به شدت تحت فشار امریکایی ها قرار گرفته است.

آیا عبدالله این را درک نمیکند؟ چرا تا این حد دست به کرنش میزند؟ او ریاست اجرایی میخواهد، آیا 5 سال در همین ریاست قرار نگرفته بود؟ عبدالله با این بزدلی سیاسی خود این را نمیداند که توارد انفرادی برای رسیدن به کرسی، دیگران را نیز تشجیع و تشویق میکند که هرکدام از آدرس انفرادی خود با غنی وارد معامله شوند؟

عبدالله در هرفرایندی که وارد شود، زمانی میتواند توفیق داشته باشد و به هدف خود برسد که تیم فداکار خود را باید با خود داشته باشد. حتی قبل از منافع خود منفعت سیاسی تیمی خود را مدنظر بگیرد. چون همین تیم در هر حالت حامی اوبوده است. اگر عبدالله که اینقدر عطش شخصی رسیدن به کرسی مجدد ریاست اجرایی را داشت، چرا تحلیف اجرا کرد؟ مگر این تحلیف شوخی بود؟ اما پس از تحلیف حتی خودش، خود را رییس جمهور دولت همه شمول نگفت؟ تا اگر دل غنی به رحم آید. اما چنین نشد غنی به صراحت به میانجگران پارلمان، زنان، کرزی و سیاف، پاسخ رد دادند. اما کرزی و سیاف نسبت به این مساله و کشمکش سرنوشت ساز، دید استرتژیک دارند، تا حاکمیت متمرکز قبیله ای شان شکست نخورد. به رغم پاسخ منفی غنی به عبدالله، بازهم به میانجیگری شان ادامه دادند.

سرانجام این فرایند معلوم نیست. اما به نظر من در این بازی، عبدالله با این ترسوگری بازنده اصلی خواهد بود. الا اینکه بار دیگر پس از این مهلت، متحدانه با تیم خود در میدان سیاست با استقلالیت عمل توام با جسارت و متانت وارد شود. زمان بسیار زود همه چیز را برملا میسازد، چون حوادث شتابنده و سریع سیاسی نظامی در قبال افغانستان، منتظر کشمکش غنی و عبدالله ننشسته و مطابق به ماهیت تعریف شده ای درونی و بیرونی خود عمل میکنند.

علی تقوایی