دکتر یوسف آریوبی، پزشک بیمارستان دولتی صحت طفل در کابل دومین دکتر قربانی کرونا در کابل بود. او در کنار کار در بیمارستان دولتی، مطب شخصی داشت. آقای آریوبی روز شنبه گذشته (22حمل) به دلیل ابتلا به ویروس کرونا درگذشت. خواهر او نیز یک روز قبل از خودش وفات کرده بود.
کمال آریوبی، برادر خردش نیز اکنون در یکی از بیمارستان‌های کابل بستری است. سه برادر این دکتر اکنون در قرنطین خانگی هستند و به گفته کمال آریوبی یک دختر دکتر یوسف آریوبی نیز به ویروس کرونا مبتلا است.
اکنون سوال این است که ویروس کرونا چگونه به این خانه رسید؟ تمام اعضای خانواده را آلوده و حتی منجر به مرگ شماری از آنها شد؟ یوسف آریوبی که پزشک بود چطور به علائم این بیماری پی‌نبرد؟

برای پیدا کردن جواب با برادر دکتر آریوبی و برادرزاده‌اش اسلام زازی صحبت کردم.
کمال آریوبی درباره برادرش می‌گوید که او پنج سال از کمال بزرگ‌تر بود و حدود 65 سال داشت. چند روز پیش به مطبش روان بود که "ما مانع شدیم."
او می‌افزاید: "برایش گفتیم که چه می‌کنی؟ آرام در خانه بمان. وضعیت خراب است، اما رفت. در مطب بیماری را دید. دو سه روز بعد از آن وضعیت در خانه ما خراب شد."

کمال می‌گوید که آن‌ها فکر می‌کنند، یک فرد مبتلا به کرونا، برادرش را به ویروس کرونا مبتلا کرده است. به گفته آقای آریوبی، برادرش در خانه و مطب با بیماران ارتباط داشت.
به گفته او زمانی که آقای آریوبی به خانه آمد، ارتباطش با سایر اعضای خانواده باعث انتشار ویروس در محیط خانواده شد.
او می‌گوید که "چند روز بعد من بیمار شدم، خواهرم مریض شد، خود دکتر آریوبی بیمار شد و بعد وضعیت جسمی دختر آقای آریوبی نیز خراب شد."
اسلام زازی، برادر زاده او می‌گوید که از آن روز به بعد چندین عضو خانواده از درد بدن شکایت داشتند و عمه‌اش چند روز در بستر بیماری افتاد و بعد وفات کرد.

چرا بیماری زود تشخیص نشد؟
هرچند در مورد علایم بیماری کوید 19 یا کرونا وزارت صحت عامه افغانستان و برخی از نهادها اطلاعاتی را با مردم شریک کرده‌اند، اما با آن هم با داستان خانواده دکتر یوسف آریوبی نشان می‌دهد که اگر کسی تازه به این ویروس مبتلا شود، تشخیص علایم آن کار آسانی نیست.
وزارت صحت افغانستان می‌گوید که دو لابراتوار تشخیص ویروس کرونا در کابل موجود است، ولی نمونه خون موارد مشکوک تنها در بیمارستان افغان-جاپان گرفته می‌شود. بیمارستانی که به گفته مسئولان دارای وسایل پیشرفته پزشکی هستند.

کمال آریوبی می‌گوید که آن‌ها در روز نخست بیماران را به شماری از لابراتوارها اطراف محل زندگی‌شان بردند و بعد از انجام آزمایش‌ها به آنان گفته شده بود که به محرقه (و چکی) مبتلا شده‌اند.
او می‌گوید که "دوبار به لابراتوارها مراجعه کردیم. به ما گفتند که محرقه دارید. گاهی جور و گاهی ناجور بودیم. وضعیت همه خراب شد و آخر هم نتیجه این شد"
آقای زازی می‌گوید، بعد از این که حال همه بد شد، آنها به شفاخانه افغان-جاپان رفتند.
به گفته او در این بیمارستان از همه نمونه‌گیری شد و به آنها گفته شد نتیجه سه روز بعد مشخص می‌شود.کسی تصور نمی‌کرد که به ویروس کرونا مبتلا شده باشند. اما شش روز بعد نتیجه آزمایش به آنها داده می‌شود که نشان می‌دهد دو نفر از اعضای خانواده به کرونا مبتلا شده‌اند.

آقای زازی از اعلام دیرهنگام نتیجه آزمایش شکایت دارد و می‌گوید نتیجه زمانی به آنها تسلیم شد که "کار از کار گذشته بود." عمه 42 ساله او وفات کرده بود.
او می‌گوید که "اگر از نتیجه زودتر مطلع می‌شدیم سایر کودکان و بزرگان خانواده نجات می‌یافتند. اما ویروس به آن‌ها هم سرایت کرده بود. یک کاکایم (عمو) بستری شد و دکتر یوسف هم یک روز پس از مرگ خواهرش در گذشت."
به گفته اسلام اکنون عمویش در بیمارستان بستری است. دیگر اعضای خانواده در خانه قرنطین شده‌اند اما وضعیت آنها رضایت بخش است.

جنازه‌ها چگونه به خاک سپرده شد؟
برادرزاده دکتر یوسف آریوبی به من گفت وقتی عمه‌اش درگذشت، به دلیل اینکه نتیجه آزمایش مشخص نبود، آنان نمی‌دانستند که دلیل مرگش چه بوده.
در خاک سپاری عمه‌اش شماری از نزدیکان و شماری از مردم شرکت کرده و جنازه را به خاک سپردند.
او می‌گوید:"مردم قریه و دوستان را خدا خیر دهد. عمه‌ام را با عزت تمام به خاک سپردند. اما مراسم خاکسپاری کاکایم این طور نبود."
آقای زازی می‌گوید که تنها یک روز پس از مرگ عمه‌اش، عمویش نیز وفات کرد و سپس مسئولان بهداشت به خانه شان آمده و قسمت‌های از خانه را ضد عفونی کردند و به آنان گفتند که در مراسم خاکسپاری عمویش شلوغ راه نندازند.
اسلام زازی گفت که از این صحبت مسئولان بهداشت، خانواده ناراحت شدند و آن را بی‌احترامی به خانواده تلقی کردند.
به گفته او بعد از مرگ دکتر یوسف خودشان به نزدیکان شان اطلاع دادند که در مراسم خاک سپاری شرکت نکنند.
او می‌گوید: "به خاطر سلامت مردمان، به تمام شان گفتیم که برسر ما خداوند این بلا را آورده اما نمی‌خواهیم برای شما هم اتفاقی افتد و به مراسم خاکسپاری نیایید. بعدا با چند عضو خانواده کاکایم را به خاک سپردیم."

نورگل شفق
بی‌بی‌سی